نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٥٤ - در اين كه واجب تعالى مبدأ كل فيض است و مطالبى در اصول عقائد حقه توحيدى

شيئا و وجدالله عنده ( سوره نور آيه ٤٠ ) وحدت در عين كثرت و كثرت در عين وحدت است .

زهر رنگى كه خواهى جامه ميپوش *** كه من آن قد رعنا مى شناسم

وحدتى است كه صمد است و صمد به تفسير امام باقر ( ع ) پر است و پر جز يكى نتواند بود الله الصمد و بسيط الحقيقه جز يكى نيست كه احد است قل هو الله احد . و از اين كثرت وحدت تأكيد ميشود كه كثرت نوريه است و الكثرة النورية كلما كانت أوفر كانت فى الوحدة أوغر

زلف آشفته او موجب جمعيت ما است *** چون چنين است پس آشفته ترش بايد كرد

از خلاف آمد دوران بطلب كام كه من *** كسب جمعيت از آن زلف پريشان كردم

لااله الا الله وحده وحده وحده . و در فص ٦٨ بيايد كه لاكثرة فى هوية ذات الحق , الخ .

فيض

و بدانكه فيض در اصطلاح حكماء فعلى است كه از فاعل آن بدون عوض و غرض صادر شود كه افعال حق تعالى همه اينچنين است تفضيل آن در اول نمط سادس اشارات و در تعليقات شيخ ( ص ١٠٠ ط ١ ) كه گويد : الفيض انما يستعمل فى البارى تعالى و فى العقول لاغير . . . طلب شود .

و مراد از بعد در گفتار فارابى پس علمش بكل بعد از ذاتش و بعد از علم او بذاتش است بعديت ذاتى و رتبى است نه زمانى چنانكه در فص هفتاد ميفرمايد : فان الصفة بعد الذات لابزمان بل بترتب الوجود .

تبصره : فيض الهى فعل الهى است كه همه ماسوى را فرا رسيده