نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٣٩٣ - در بيان حقيقت ملك , و تمثل او براى انسان , و در بيان وحى است

سألته عن علم الامام بما فى اقطار الارض و هو فى بيته مرخى عليه ستره ؟ فقال يا مفضل ان الله تبارك و تعالى جعل فى النبى صلى الله عليه و آله خمسة ارواح : روح الحيوة فبه رب و درج . و روح القوة فبه نهض و جاهد . و روح الشهوة فبه أكل و شرب و اتى النساء من الحلال . و روح الايمان فبه آمن و عدل . و روح القدس فبه حمل النبوة . فاذا قبض النبى صلى الله عليه و آله وسلم , انتقل روح القدس فصار الى الامام عليه السلام . و روح القدس لاينام و لايغفل و لايلهو و لايزهو , و الاربعة الارواح تنام و تغفل و تزهو و تلهو و روح القدس كان يرى به .

و حديث ديگر كه از اين هم مبسوط تر است نيز در همان باب كافى از جابر جعفى از ابى عبدالله امام صادق عليه السلام است :

قال قال ابو عبدالله عليه السلام يا جابر ان الله تبارك و تعالى خلق الخلق ثلاثة اصناف و هو قول الله عزوجل : و كنتم ازواجا ثلاثة فأصحاب الميمنة ما أصحاب الميمنة و اصحاب المشئمة ما اصحاب المشئمة و السابقون السابقون اولئك المقربون ( واقعه ٦ ١١ ) فالسابقون هم رسل الله و خاصة الله من خلقه جعل فيهم خمسة ارواح : ايدهم بروح القدس فبه عرفوا الاشياء و ايدهم بروح الايمان فيه خافوا الله عزوجل . و ايدهم بروح القوة فبه قدروا على طاعة الله و ايدهم بروح الشهوة فبه اشتهوا طاعة الله عزوجل و كرهوا معصيته و جعل فيهم روح المدرج الذى به يذهب الناس و يجيئون . و جعل فى المؤمنين اصحاب الميمنة روح الايمان فبه خافوا الله . و جعل فيهم روح القوة فبه قدروا على طاعة الله . و جعل فيهم روح الشهوة فبه اشتهوا طاعة الله و جعل فيهم روح المدرج الذى به يذهب الناس و يجيئون . و نيز مرحوم كلينى در باب ديگر كافى ( ص ٣٢٨ج ١ ) چند حديث از ائمة عليهم السلام روايت كرده است كه تلقى روح القدس حكم الهى را بيان مى كنند : باسنادش از عمار ساباطى حديث كرده است كه قال قلت لابى عبدالله عليه السلام بما تحكمون اذا حكمتم ؟