نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٣٦٩ - در بيان حقيقت ملك , و تمثل او براى انسان , و در بيان وحى است
ميشود و ظهور دارند كه ملائكه موجوداتى منزه از علائق ماده و مجرد از صفات جسم و جسمانياتند و همچنين از رواياتى كه در جوامع فريقين آمده است .
قال اميرالمؤمنين عليه السلام فى خلقة الملائكة : و ملائكة خلقتهم و اسكنتهم سماواتك فليس فيهم فترة , و لاعندهم غفلة , و لافيهم معصية , هم اعلم خلقك بك , و اخوف خلقك منك , و اقرب خلقك منك , و اعملهم بطاعتك , لايغاشهم نوم العيون ولاسهو العقول , ولافترة الابدان , لم يسكنوا الاصلاب , و لم تضمهم الارحام , ولم تخلقهم من ماء مهين أنشأتهم انشاء فأسكنتهم سماواتك و اكرمتهم بجوارك , و ائتمنتهم على وحيك , و جنبتهم الافات و وقيتهم البليات . و طهرتهم من الذنوب , الخ .
چنانكه گفتيم اين آيات و روايات دلالت دارند كه ملائكه موجودات وراى طبيعتند و از ماده جسمانيه منزهند از اينكه فرمود آنها صمداند استفاده ميشود كه استعداد مادى ندارند چه ماديات را استعداد است كه تدريجا بكمال ميرسند و بالفعل واجد همه كمالات خود نيستند پس شى مادى صمد نيست و آنكه صمد است مادى نيست زيرا وجود او پر است و حالت منتظره ندارد و كلام امير عليه السلام كه در پيش از غرر آمدى نقل شد نص در اين معنى است ( فص سى و چهارم : سئل عليه السلام عن العالم العلوى فقال : صور عارية عن المواد عالية ( خالية خ ل ) عن القوة والاستعداد الخ ) .
و آنكه قرآن كريم فرمود رسلى كه بابراهيم فرستاديم دست آنها بگوساله بريان شده نرسيد , و رسول الله در جواب عبدالله بن سلام فرمود طعامشان تسبيح و شرابشان تهليل است , و آنكه قرآن كريم فرمود : شب و روز تسبيح ميكنند سست نميشوند و ديگر آيات و روايات هم دالند بر مجرد بودن ملائكه از ماده و صفات ماده . و گفتار رسول الله در جواب ابن سلام كه ملائكه بطور و عرض و صف نميشوند زيرا كه ايشان ارواح نورانى اند نه اجسام جثمانى نص در اين معنى است .
و نيز در اينكه انسان را معقباتى است از پيش روى او و از پس