تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١٦ - آنجا كه ضرورىترين و روشنترين وسيله زندگى انسانها در پيچا پيچترين ظلمات فرو مى رود

((١٠٥١)) اين سياه اسرار تن اسپيد را بت پرستانه بگير اى ژاژ خا
((١٠٥٢)) اين تو را وآن مرا برديم سود هين لكم دين ولى دين اى جهود
آنجا كه ضرورىترين وروشنترين وسيله زندگى انسانها در پيچا پيچترين ظلمات فرو مى رود جاذبيت اشياء سد راه انديشهء انسانهاست ، مولوى در مواردى از مثنوى ودر ابيات مورد تفسير كوشش بليغى انجام مى دهد كه مردم را از خيره شدن به آن جاذبيت كه طلا ونقره هم جزئى از آنهاست برحذر بدارد ، لذا در تفسير اين ابيات مقدارى در وسيله بودن طلا ونقره مخصوصاً در صورت پول كه داراى جاذبيت شديد ولى در باطن محل حيات حقيقى ودو اجتماع است بحث مى كنيم .
جريان تاريخى پول وتحولاتى كه از نظر ماهيت وخواص آن در جوامع گذشته وامروزى به وجود آمده است ، داستان بس مفصلى دارد كه در كتب مربوطه مورد بحث قرار مى گيرد .
پس از طى دورانهايى كه پول از جنس كالا ويا اجناس به طور عموم كه خود كم وپيش داراى ارزش ذاتى بوده‌اند ، تدريجا پديده‌اى به نام پول محض كه اسكناس وساير اوراق بها دار ناميده مى شود ، با ارزش اعتبارى محض در جوامع به كار مى افتد .
حتى مى توان گفت ، در همان دورانها هم كه پول از نوع كالا وفلزات خام يا ساير اجناس بودند ، باز به عنوان ارزش ذاتى محض كار پول را انجام نمى دادند ، بلكه با ارزش اعتبارى وقرار دادى كم وبيش بوده است كه مى توانسته است وسيلهء تبادل كالاها وكارها بوده باشد .
مسلم است كه افزايش تدريجى جمعيتها وتنوع ارتباط انسانها با مواد طبيعى وروابط مردم با يكديگر وبروز پديده هاى اجتماعى گوناگون ، عنوانى مخصوص به نام پول كه اعتبار ارزش معين را دارا مى باشد ، ضرورت پيدا كرده است .
ما راجع به مباحث مربوط به پول از نظر اقتصاد وحقوق وسياست پولى وده ها بلكه صدها مسائل ديگر كه مربوط به پول است ، گفت گويى نمى كنيم ، زيرا از حوزهء مباحث مثنوى وديدگاه جلال بيرون است .