تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٢٤ - تفسير ابيات
را از دستبرد رنگ آميزىها حفظ مى كند ، نه خود اشخاصى كه در دوران معينى زندگى مى كنند .
جلال الدين مى گويد :
عيب جويان را ازين دم كور دار هم به ستّارى خود اى كردگار
حسادت وسود جويى ورقابتهاى نابخردانه از صفات حيوانى انسانها است كه نه تنها موجوديت ديگران را با آن پديده ها تباه مى سازند ، بلكه وقيحترين ستم را به خود روا مى دارند . آن گفتار وكردارهاى ربانى كه تواريخ معتبر به نام على بن ابى طالب عليه السلام وفرزندان پاك او ثبت كرده است ، دلايل روشنى براى اثبات اين حقيقت بوده است كه آنان كليد سعادت مادى ومعنوى بشر را در اختيار داشتهاند . ولى متاسفانه اين بشر كه دشمنترين دشمنان خويش است ، آن كليد را مى شكند ودست صاحبش را مى بندد وبا اين حال از آن جهت كه فروزندهء مشعل حق وحقيقت خداوند متعال است ، هيچ كس نمى تواند آن مشعل را خاموش كند .
سود جويان هوا پرست كارى كه مى توانند انجام بدهند ، اين است كه مشعل گذرگاه انسانيت را از سر راه كاروانيان حق وحقيقت برمى دارند ودر فاصله دورتر از راه مى گذارند نه اين كه بتوانند آن را خاموش كنند ويا آنان با پرده هاى شفاف چراغ هدايت را به خيال خود مى پوشانند .
تفسير ابيات روزى سؤال كنندهاى از يك واعظ مى پرسد كه اى گويندهء والا مقام منبر ، سؤالى دارم كه در همين مجلس پاسخ آن را مى خواهم : اگر در سر برجى مرغى بنشيند ، آيا سر آن مرغ شرافت دارد يا دمش ؟ واعظ گفت : اگر روى مرغ به شهر ودمش به طرف ده باشد ، رويش از دمش شريفتر است واگر دمش به سوى شهر وسرش به طرف ده باشد ، تسليم خاك آن دم باش واعتنايى به رويش مكن .
اين قاعدهء جهان طبيعت است كه بال وپر است كه پرنده را به آشيانه اش مى برد . پر وبال پرواز مردم در فضاى سعادت ، همت آنان است وقتى كه مى بينى