تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١١١ - دليل يكم - سازش عقايد و احكام اسلام با فطرت پايدار بشرى
است كه براى هر امتى به طور مخصوص مقرر گشته بود نه اين كه اديان با سير تكاملى اجتماعات رو به تكامل مى رود چنانكه بعضى از مردم گمان مى كنند وروى آن گمان غير واقع گروه ها وعقايد به وجود مى آورند ، آيهء زير اين مسئله را توضيح مى دهد .
« إِنَّا أَنْزَلْنَا اَلتَّوْراةَ فِيها هُدىً ونُورٌ يَحْكُمُ بِهَا اَلنَّبِيُّونَ اَلَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هادُوا واَلرَّبَّانِيُّونَ واَلأَحْبارُ ٥ : ٤٤ . . . وقَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِعِيسَى اِبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه مِنَ اَلتَّوْراةِ وآتَيْناه اَلإِنْجِيلَ فِيه هُدىً ونُورٌ ومُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه مِنَ اَلتَّوْراةِ وهُدىً ومَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ ٥ : ٤٦ . . . وأَنْزَلْنا إِلَيْكَ اَلْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه مِنَ اَلْكِتابِ ومُهَيْمِناً عَلَيْه فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله ولا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ اَلْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً ومِنْهاجاً ولَوْ شاءَ الله لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً ولكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ فَاسْتَبِقُوا اَلْخَيْراتِ ٥ : ٤٨ . . . » [١] ( ما تورات را فرستاديم ، هدايت نور در آن بود ، پيامبرانى كه به يهود اسلام آورده بودند ( پذيرفته بودند ) وعلماى ربانى وروحانيونشان مطابق آن تورات حكم مى كردند . . . ودنبال آنان عيسى بن مريم را مبعوث كرديم كه در حالى كه توراتى را كه پيش از او نازل شده بود ، تصديق مى كرد وانجيل را به عيسى داديم كه هدايت ونور در آن بود وتورات را تصديق مى كرد وداراى هدايت ونور وپندى براى مردم با تقوا بود . . . وقرآن را بر حق به تو نازل كرديم كتابى را كه پيش از آن نازل شده بود تصديق ونظارت مى نمود . پس ميان آنان بر طبق آن چه كه خدا فرستاده است حكم كن ودر بارهء دين حق كه به تو آمده است از هوا وهوس آنان پيروى منما ، ما براى هر يك از امم راه وروشى دادهايم واگر خداوند مى خواست ، همهء راه وروش امتها را متحد مى ساخت ، ولى اختلاف در آن راه وروشها براى آزمايش در چيزى است كه به آنها داده است ، به خيرات سبقت بورزيد . . . )
[١] سوره المائده ، آيهء ٤٤ و ٤٦ و ٤٨ . .