از آنجا كه معاويه در نامه خود به اصطلاح امام عليه السلام را موعظه به تقوا و پرهيزكارى كرده و به بعضى از آيات قرآن متوسل شده آيه‌ «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرين» [١] آيه‌اى كه هيچ ارتباطى حتى به ادعاهاى باطل او نداشته، امام عليه السلام در آغاز اين نامه مى‌فرمايد:

«اما بعد (از حمد و ثناى الهى) نامه‌اى از سوى تو به من رسيد، نامه‌اى با اندرزهاى نامربوط و سخنان رنگارنگ كه با گمراهى خويش آنرا تزيين كرده و با سوء رأيت امضا نموده بودى»؛ (أَمَّا بَعْدُ، فَقَدْ أَتَتْنِي مِنْكَ مَوْعِظَةٌ مُوَصَّلَةٌ [٢]، وَ رِسَالَةٌ مُحَبَّرَةٌ [٣]، نَمَّقْتَهَا [٤] بِضَلَالِكَ، وَ أَمْضَيْتَهَا [٥] بِسُوءِ رَأْيِكَ).

تعبير به (موصله) اشاره به ناهمگون بودن نامه معاويه است كه تمسك به بعضى از آياتى كرده كه هيچ ارتباطى به مقصود او نداشته و از يك سو امام عليه السلام را به شقّ عصاى مسلمين؛ يعنى ايجاد اختلاف متهم مى‌كند در حالى كه كلمات او مصداق بارز ايجاد اختلاف است.

و تعبير به (رسالة محبّرة) (با توجّه به اينكه محبّرة به معناى تزيين شده است) اشاره به اين است كه معاويه سعى كرده است به هر وسيله‌اى كه ممكن است نامه خود را حق به جانب معرفى كند گاه از روز قيامت و عذاب الهى سخن مى‌گويد،

[١]. زمر، آيه ٦٥.

[٢]. «موصّلة» به معناى امور پراكنده و نامربوطى است كه از اينجا و آنجا جمع مى‌كنند، از ريشه وصل به معناى پيوند گرفته شده است.

[٣]. «محبّرة» به معناى تزيين شده از ريشه «حبر» بر وزن «ابر» به معناى زينت كردن گرفته شده و «حبر» بر وزن «حفظ» به معناى زيبايى است.

[٤]. «نمّق» از ماده «تنميق» به معنى تزيين است ولى ثلاثى آن «نمق» بر وزن «نقد» به معنى كتابت آمده است و هنگامى كه به باب تفعيل مى‌رود معناى تزيين را مى‌رساند.

[٥]. «امضيت» از ريشه «امضاء» به معناى ارسال و اجرا و نافذ كردن چيزى است و از آنجا كه امضا اسناد و قراردادها نوعى انفاذ آن است، اين واژه در آنجا نيز به كار مى‌رود.