پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٨ - شرح و تفسير مأمورين سنگين و پر اهمّيّت
تجربه نشان داده آنها كه مرتكب اين كار مىشوند سرانجام هم رضايت خالق را از دست مىدهند و هم رضايت مخلوق را و آنها كه رضايت خالق را مىطلبند، هر چند در پارهاى از موارد سبب خشم مخلوق شوند، سرانجام هم رضاى خدا را به دست آوردهاند و هم رضاى مخلوق را.
از اين فراتر در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده است: «مَنْ طَلَبَ رِضَا مَخْلُوقٍ بِسَخَطِ الْخَالِقِ سَلَّطَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيْهِ ذَلِكَ الْمَخْلُوقَ؛ كسى كه خشنودى مخلوقى را با خشم پرودگار طلب كند سرانجام خداوند متعال آن مخلوق را بر سر او مسلط مىكند (تا به او ستم نمايد)». [١]
سپس امام عليه السلام در چهارمين توصيه خود به محمد بن ابىبكر به مسأله نماز كه از مهمترين اركان اسلام است، مىپردازد و مىفرمايد: «نماز را در اوقات خودش بجاى آر، نه آنكه به هنگام بيكارى در انجامش تعجيل كنى و نه آنكه به هنگام اشتغال به كار آن را تأخير بيندازى و بدان تمام اعمالت تابع نماز تو خواهد بود (اگر نماز را آن گونه كه بايد و شايد و به طور كامل انجام دهى اعمال ديگرت سامان خواهد يافت و در قيامت نيز نخست به نمازت مىنگرند سپس به ساير اعمالت)»؛ (صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا، وَ لَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ، وَ لَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ).
بسيارى از شارحان نهجالبلاغه گفتهاند امام عليه السلام در نخستين سفارش در مورد نماز به اين نظر دارد كه نماز را پيش از وقت (مثلًا نماز ظهر را پيش از ظهر و نماز صبح را قبل از طلوع فجر) به خاطر فراغت و بيكارى به جاى نياور؛ ولى با توجّه به اينكه كمتر كسى ديدهايم و شنيدهايم كه نماز خود را قبل از ظهر يا قبل از غروب و طلوع فجر به جا آورد، زيرا اين مطلب بر همه حتى براى افراد كاهلنماز هم مسلم است كه نماز قبل از وقت محتوايى ندارد، با توجّه به اين نكته، احتمال ديگرى در تفسير اين جمله هست كه فرمايش امام عليه السلام ناظر به نماز
[١]. بحارالانوار، ج ٧٤، ص ١٥٦، ح ١٣٢.