پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٢ - شرح و تفسير تنها از اين گروه بترسيد

هدايت و امام گمراهى هرگز يكسان نيستند همچنين دوستدار پيامبر و دشمن او با هم برابر نخواهند بود»؛ (وَ مِنْهُ: فَإِنَّهُ لَا سَوَاءَ، إِمَامُ الْهُدَى‌ وَ إِمَامُ الرَّدَى‌ [١] وَ وَلِيُّ النَّبِيِّ، وَ عَدُوُّ النَّبِيِّ).

روشن است كه تعبير به «إِمَامُ الْهُدَى‌» در اين جمله اشاره به خود آن حضرت و تعبير به «إِمَامُ الرَّدَى‌» اشاره به معاويه است كه بر خلاف دستور پيامبر و خواسته قاطبه مسلمين پرچم مخالفت بر افراشت و جنگ‌هاى خونين و هلاكت بسيارى از مسلمين را سبب گرديد.

واژه «امام» غالباً به معناى پيشواى حق است؛ ولى گاه در پيشواى باطل هم به كار مى‌رود. در قرآن مجيد مى‌خوانيم: «وَ جَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ؛ و آنان [فرعونيان‌] را پيشوايانى قرار داديم كه به سوى آتش (دوزخ) دعوت مى‌كنند». [٢]

دليل تطبيق «إِمَامُ الرَّدَى‌» در جمله فوق بر معاويه علاوه بر قرائن حاليه صراحت بخش‌هايى از اين نامه است كه مرحوم سيّد رضى آن را نقل نكرده است؛ در بخشى از اين نامه طبق آنچه در كتاب تمام نهج‌البلاغه آمده است مى‌خوانيم: «اياكم و دعوة الكذاب ابن هند؛ از خواسته‌ها و دعوت‌هاى اين مرد دروغگو فرزند هند (جگر خوار) بپرهيزيد».

آن گاه امام عليه السلام در تكميل همين سخن به حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله استناد مى‌جويد و مى‌گويد: «رسول خدا صلى الله عليه و آله به من فرمود: من بر امتم نه از مؤمن مى‌ترسم و نه از مشرك، چرا كه مؤمن ايمانش او را از كار خلاف باز مى‌دارد و مشرك را خداوند به وسيله سركشى (رسوا و) خوار و ذليل مى‌كند. تنها آنان كه از شرشان بر شما مى‌ترسم كسانى‌اند كه در دل منافقند و در زبان به ظاهر دانا، سخنانى مى‌گويند كه شما مى‌پسنديد؛ ولى اعمالى انجام مى‌دهند كه شما آن را زشت‌

[١]. «الردى» از ريشه «ردى» بر وزن «رأى» به معناى هلاكت و يا سقوط از بلندى توأم با هلاكت است.

[٢]. قصص، آيه ٤١.