پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٩ - ٢ امانت، اصولىترين اصل اخلاقى در اسلام

٢. امانت، اصولى‌ترين اصل اخلاقى در اسلام‌

امانت و درست‌كارى و در كنارش صدق و راست‌گويى دو اصل بسيار مهم از آموزه‌هاى دينى است كه نه تنها در قرآن مجيد و روايات اسلامى بازتاب بسيار وسيعى دارد، بلكه جزء اساسى‌ترين تعليمات همه انبيا بوده است. در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَبْعَثْ نَبِيّاً إِلَّا بِصِدْقِ الْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ؛ خداوند متعال هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد مگر اينكه راستگويى و اداى امانت، جزء برنامه‌هاى اصلى او بود، خواه امانت مربوط به نيكوكار يا بدكار باشد». [١]

اين دو به اندازه‌اى اهميت دارند كه به عنوان نشانه‌هاى اصلى ايمان و تقوا شمرده شده‌اند، همان گونه كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «لَا تَنْظُرُوا إِلَى كَثْرَةِ صَلَاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ كَثْرَةِ الْحَجِّ وَ الْمَعْرُوفِ وَ طَنْطَنَتِهِمْ بِاللَّيْلِ وَ لَكِنِ انْظُرُوا إِلَى صِدْقِ الْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ؛ نگاه به فزونى نماز و روزه مردم و كثرت حج و انفاق و كمك‌هاى آنها و سر و صدايشان در عبادات شبانه نكنيد، بلكه به راستگويى و اداى امانت آنها نگاه كنيد (تا به ايمان و تقواى آنها پى ببريد)». [٢]

در حديث مشابهى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «لَا تَغْتَرُّوا بِصَلَاتِهِمْ وَ لَا بِصِيَامِهِمْ فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَّمَا لَهِجَ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ حَتَّى لَوْ تَرَكَهُ اسْتَوْحَشَ وَ لَكِنِ اخْتَبِرُوهُمْ عِنْدَ صِدْقِ الْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ؛ فريب نماز و روزه بعضى‌ها را نخوريد زيرا ممكن است بعضى چنان شيفته نماز و روزه باشند كه اگر آن را ترك كنند به وحشت مى‌افتند، ليكن آنها را به راستگويى و اداى امانت بيازماييد». [٣] نيز تعبيرات تكان دهنده ديگرى كه در روايات ديگر آمده است.

[١]. كافى، ج ٢، ص ١٠٤، ح ١.

[٢]. امالى صدوق، ص ٣٠٠، ح ٦.

[٣]. كافى، ج ٢، ص ١٠٤، ح ٢.