بخش قبل آمد، جمله (ان يكون ذلك) و از اين نظر مى‌بايست يك بخش منظور شود؛ ولى چون امام عليه السلام در اينجا بر مسائل مربوط به قرآن و تعليمات كتاب اللَّه تكيه كرده، آن را به صورت بخش مستقلى قرار داديم مى‌فرمايد: «و چنين ديدم كه در آغاز، كتاب خدا را همراه تفسيرش و اصول و احكامش و حلال و حرام آن به تو تعليم دهم و تو را به سراغ چيزى غير از آن (كه ممكن است منشأ گمراهى شود) نفرستم»؛ (وَ أَنْ أَبْتَدِئَكَ بِتَعْلِيمِ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ تَأْوِيلِهِ، وَ شَرَائِعِ‌ [١] الْإِسْلَامِ أَحْكَامِهِ، وَ حَلَالِهِ وَ حَرَامِهِ، لَا أُجَاوِزُ ذَلِكَ بِكَ إِلَى‌ غَيْرِهِ).

شك نيست كه عالى ترين تعليمات اسلام از عقايد و احكام و اخلاق، در قرآن است و سنّت پيغمبر و معصومان عليهم السلام شرحى است بر فروع و مسائل مربوط به آن، لذا امام عليه السلام به هنگام تربيت فرزندش از قرآن شروع مى‌كند و به همه مسلمانان تعليم مى‌دهد كه آموزش فرزندان را از قرآن آغاز كنند تا گرفتار وسوسه‌هاى شياطين جن و انس نشوند.

منظور از «تأويل» در اينجا تفسير قرآن است، زيرا در قرآن مطالبى است كه گاه به اجمال بيان شده و در اينجا توضيح و تفسير پيغمبر صلى الله عليه و آله و امام عليه السلام و آگاهانى را كه از قراين حاليه و مقاميه آگاهند، مى‌طلبد و منظور از شرايع اسلام در اينجا عقايد اسلامى است به قرينه اينكه احكام بعد از آن ذكر شده است، هر چند شرايع و شريعت به اصول و فروع هر دو اطلاق مى‌شود و تعبير به‌ «حَلَالِهِ وَ حَرَامِهِ» توضيحى است براى احكام، زيرا عمده احكام مربوط به حلال و حرام‌

[١]. «شرايع» جمع «شريعت» در اصل به معناى محلى است كه از آنجا به كنار نهر مى‌رسند، زيرا معمولًا سطح نهرها پايين‌تر از سطح زمين است، لذا براى دسترسى به آب، كناره نهر را مى‌شكافند و به صورت شيب‌دار يا پله درست مى‌كنند تا مردم به راحتى بتوانند دسترسى به آن پيدا كنند.

سپس اين واژه به آنچه خداوند آن را مقرر دانسته و بيان فرموده اعم از عقايد و احكام و اخلاق، اطلاق شده است و ارتباط آن با معناى اصلى روشن است، زيرا ايمان و تقوا و صلح و عدالت همچون آب حيات است كه راه وصول به آن، شريعت الهى است.