پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٦ - ١ موقعيت زنان در نهجالبلاغه

امام عليه السلام كه اين دستور را درباره زنان به لشكريان خود مى‌داد، خودش در عمل به آن پيشگام بود. ر تاريخ جنگ جمل آمده است هنگامى كه على عليه السلام و لشكريانش پيروز شدند، از يكى از كوچه‌هاى بصره عبور مى‌كرد همسر عبداللَّه بن خلف (يكى از سرشناسان بصره) كه بر در خانه خود ايستاده بود، رو به امام عليه السلام كرد و گفت: «يا قاتل الاحبة لا مرحبا بك ايتم اللَّه منك ولدك كما ايتمت بنى عبداللَّه بن خلف‌؛ اى قاتل دوستان! خوش نيامدى خدا فرزندانت را يتيم كند همان گونه كه فرزندان عبداللَّه بن خلف را يتيم كردى» امام عليه السلام هيچ پاسخى به او نداد ولى ايستاد و اشاره به گوشه‌اى از خانه آن زن كرد آن زن اين اشاره پرمعنا را فهميد و ساكت شد و به خانه برگشت. او مى‌دانست كه آن زن، عبداللَّه بن زبير و مروان بن حكم را در خانه خود پنهان كرده است و امام عليه السلام هم به همان نقطه خانه كه آنها پنهان بودند اشاره كرد؛ يعنى اگر بخواهم اين دو را بيرون مى‌كشم و به سزاى اعمالشان مى‌رسانم ولى امام عليه السلام با حلم و كرمى كه داشت از اين كار صرف‌نظر فرمود. [١]

نكته‌ها

١. موقعيت زنان در نهج‌البلاغه‌

در چندين مورد از خطبه‌ها و نامه‌ها و كلمات قصار نهج‌البلاغه نكوهشى از زنان ديده مى‌شود و بعضى از ناآگاهان آن را به عنوان زن ستيزى تفسير مى‌كنند در حالى كه قراينى همراه اين بيانات امام عليه السلام است كه نشان مى‌دهد نظر امام عليه السلام به گروه خاصى است.

مثلًا بعضى از اين عبارات بعد از جنگ جمل كه يكى از آتش‌افروزانش يكى از همسران مشهور رسول خدا صلى الله عليه و آله بود، وارد شده كه نشان مى‌دهد هدف امام عليه السلام‌

[١]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٥، ص ١٠٥.