پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٢ - شرح و تفسير در برابر بدىها نيكى كن!
اشاره به اينكه بسيار مىشود كه دوستان انسان از نصايحى كه ممكن است سبب آزردگى خاطر ما شود پرهيز مىكنند و حقايق را كتمان مىنمايند. آنها در واقع نصيحت كننده با اخلاص نيستند، زيرا اگر مشكل كسى را به او بگويند و موقتا ناراحت شود؛ ولى او را از خطر و ضرر يا از گناهى رهايى بخشند بسيار بهتر از آن است كه لب فرو بندند و او را در دام مشكلات و خطرات رها سازند.
متأسفانه بسيارند كسانى كه روى همين گونه ملاحظات از اندرزهاى به موقع صرف نظر مىكنند و خدا را از خود ناراضى و به خلق خدا خيانت مىنمايند.
جالب اينكه در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: «أَحَبُّ إِخْوَانِي إِلَيَّ مَنْ أَهْدَى إِلَيَّ عُيُوبِي؛ محبوبترين دوستان من آنها هستند كه عيوب مرا به من هديه مىكنند». [١]
يعنى انسان عاقل نه تنها نبايد از بيان عيوب خود بر زبان ديگران ناراحت شود بلكه آنها را به گفتن اين عيوب تشويق كند.
در حديث پر معناى ديگرى از امام باقر عليه السلام چنين نقل شده است كه به يكى از دوستانش فرمود: «اتَّبِعْ مَنْ يُبْكِيكَ وَ هُوَ لَكَ نَاصِحٌ وَ لَا تَتَّبِعْ مَنْ يُضْحِكُكَ وَ هُوَ لَكَ غَاشٌّ؛ از كسى پيروى كن كه تو را مىگرياند؛ اما خالصانه سخن مىگويد و از آن كس بپرهيز كه تو را مىخنداند اما ناخالصانه حرف مىزند (و زشتىهايت را در نظرت زيبا نشان مىدهد)». [٢]
آن گاه امام عليه السلام در چهارمين توصيهاش مىفرمايد: «خشم خود را جرعه جرعه فرو بر كه من جرعهاى شيرينتر و خوش عاقبتتر و لذتبخشتر از آن نديدم»؛ (وَ تَجَرَّعِ الْغَيْظَ فَإِنِّي لَمْ أَرَ جُرْعَةً أَحْلَى مِنْهَا عَاقِبَةً وَ لَا أَلَذَّ مَغَبَّةً). [٣]
[١]. كافى، ج ٢، ص ٦٣٩، ح ٥.
[٢]. همان مدرك، ص ٦٣٨، ح ٢.
[٣]. «مغبّة» به معناى عاقبت از ريشه «غَبّ» به معناى عاقبت گرفته شده است. اين ريشه گاهى در مورد كارها و امورى كه يك در ميان انجام مىشود اطلاق مىگردد؛ مانند روايت معروفى كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه به بعضى از يارانش فرمود: «زُرْ غِبّاً تَزْدَدْ حُبّاً؛ همه روز به ديدن من نيا، بلكه يك روز در ميان باشد تا محبّت شديدتر شود». (مستدرك الوسائل، ج ١٠، ص ٣٧٤، ح ١٢٢١٠)