پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٣ - شرح و تفسير در برابر بدىها نيكى كن!

امام عليه السلام در اينجا خشم را به داروى تلخى تشبيه مى‌كند كه نوشيدنش سخت و طاقت فرساست و به همين دليل انسان ناچار است آن را كم كم و به صورت جرعه جرعه بنوشد؛ ولى دارويى بسيار شفا بخش است و عاقبتش شيرين و لذيذ، زيرا انسان را از شرمسارى و ندامت و پشيمانى و زيان‌هاى بسيار كه غالبا به هنگام خشم در صورت عدم خويشتن‌دارى دامان انسان را مى‌گيرد، نجات مى‌دهد.

در كافى از امام باقر عليه السلام نقل شده است كه فرمود: پدرم به من چنين نصيحت كرد:

«يَا بُنَيَّ مَا مِنْ شَيْ‌ءٍ أَقَرَّ لِعَيْنِ أَبِيكَ مِنْ جُرْعَةِ غَيْظٍ عَاقِبَتُهَا صَبْرٌ وَ مَا مِنْ شَيْ‌ءٍ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِذُلِّ نَفْسِي حُمْرَ النَّعَمِ؛ فرزندم چيزى همچون صبر در هنگام خشم مايه روشنى چشم من نخواهد بود و من دوست ندارم نفس خويش را (به هنگام غضب) ذليل سازم هر چند ثروت‌هاى عظيمى در برابر آن به دست آورم». [١]

در حديثى نيز از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «مَنْ كَظَمَ غَيْظاً وَ لَوْ شَاءَ أَنْ يُمْضِيَهُ أَمْضَاهُ أَمْلَأَ اللَّهُ قَلْبَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رِضَاهُ؛ كسى كه خشم خود را فرو برد در آنجا كه مى‌تواند بر طبق آن عمل كند (ولى خوددارى نمايد) خداوند روز قيامت قلبش را از خوشنودى خود پر مى‌كند». [٢] در پنجمين توصيه مى‌افزايد: «با كسى كه با تو به خشونت رفتار مى‌كند نرمى كن كه اميد مى‌رود به زودى در برابر تو نرم شود»؛ (وَ لِنْ‌ [٣] لِمَنْ غَالَظَكَ‌ [٤] فَإِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ يَلِينَ لَكَ).

بسيارند كسانى كه در هنگام خشونت راه خشونت را پيش مى‌گيرند و

[١]. الكافى، ج ٢، ص ١١٠، ح ١٠.

[٢]. همان مدرك، ح ٦.

[٣]. «لن» فعل امر از ريشه «لين» بر وزن «چين» به معناى نرم بودن است.

[٤]. «غالظ» از ريشه «غلظت» به معناى خشونت (نقطه مقابل لينت و نرمش) گرفته شده است.