پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤ - ١ انگيزه تنظيم اين قباله

از آنجا كه شاهد بايد عادل و ثقه باشد، امام عليه السلام مى‌فرمايد: عقلى مى‌تواند بر اين امر گواهى دهد كه از چنگال هواى نفس خارج شده باشد و وابستگى‌ها به دنياى مادى او را از بيان حق خارج نكرده باشد.

به اين ترتيب اركان شش‌گانه اين سند معنوى را به زيباترين وجهى تبيين مى‌كند.

نكته‌ها

١. انگيزه تنظيم اين قباله‌

اين بيع نامه عجيب و بى‌سابقه كه امام عليه السلام براى يكى از قضات خود نوشته است از جهات مختلفى شايان دقت است.

نخست اينكه هشتاد دينار كه مبلغ اين خانه بوده در آن زمان بهاى سنگينى نبوده؛ ولى چون خريدار خانه يكى از قضات است و قاضى هميشه در معرض اتهام و وسوسه‌هاى نفسانى است امام عليه السلام اين مقدار را نيز براى او نمى‌پسندد.

از اين گذشته مى‌دانيم دوران حكومت امام عليه السلام بعد از دوران پر مخاطره عثمان بود كه با ريخت و پاش گسترده بيت المال و روى آوردن گروهى از سرشناسان جامعه اسلامى به زندگى پر زرق و برق صورت گرفت و امام عليه السلام براى متوقف ساختن اين جريان خطرناك همواره در خطبه‌ها و نامه‌هاى نهج‌البلاغه درباره دنياى مادى و زخارف فريبنده آن هشدار مى‌دهد و خود نيز زندگى بسيار زاهدانه‌اى را در حالى كه در رأس حكومت اسلامى است پيش گرفته و حتى حاضر نمى‌شود چيزى- هرچند مختصر- به برادرش عقيل از بيت‌المال ببخشد و هنگامى كه به او خبر مى‌دهند كه فرماندار تو در بصره- عثمان بن حنيف- دعوت يكى از ثروتمندان آن شهر را پذيرفته و بر سر سفره رنگينى نشسته كه ثروتمندان در آن دعوت شده بودند و خبرى از فقرا در كنار آن نبود، سخت برآشفته مى‌شود و نامه تندى براى او مى‌نويسد.