پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٦ - ٢ واعظان و اندرزگويان

فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا الْمَوْتَى قَالَ كُلُّ غَنِيٍّ مُتْرَفٍ؛ چهار چيز است كه قلب را مى‌ميراند: تكرار گناه و گفتگوى زياد با زنان (بى‌بند و بار) و جدال و جر و بحث با افراد احمق و همنشينى با مردگان. كسى سؤال كرد اى رسول خدا منظور از مردگان در اينجا چيست؟ فرمود: ثروتمندان خوش‌گذران و مست ثروت». [١]

نيز در روايات از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده كه فرمود: «لقاء اهل المعرفة عمارة القلوب و مستفاد الحكمة؛ ملاقات با اهل معرفت سبب آبادى دل‌ها و به دست آوردن دانش است» [٢] و در تعبير ديگر فرمود: «عمارة القلوب فى معاشرة ذوى العقول؛ آبادى دل ها در معاشرت با خردمندان است». [٣]

البتّه همان گونه كه در روايات بالا آمده، قلب انسان گاه به صورت ويرانه يا بيمار در مى‌آيد و گاه به كلى از دست مى‌رود و شايسته نام مرده مى‌شود. امام عليه السلام در وصيّت‌نامه بالا هم سفارش به احياى قلب كرده است و هم عمران و آبادى آن. ذكر خدا سبب آبادى قلب و موعظه وسيله احياى آن است.

٢. واعظان و اندرزگويان‌

هنگامى كه سخن از واعظ به ميان مى‌آيد، ذهن همه متوجه انسان فرهيخته و استادى روشن‌بين و مردى با تقوا مى‌شود كه با استفاده از آيات قرآن مجيد و روايات معصومين و تجارب و مطالعاتى كه داشته به ديگران اندرز مى‌دهد. در حالى كه در روايات، از واعظان ديگرى غير از آن نيز نام برده شده است؛ از جمله حوادث تلخ و ناگوار دنيا و دگرگونى جهان كه امام عليه السلام در ادامه گفتار «أَحْيِ قَلْبَكَ بِالْمَوْعِظَةِ» به آن اشاره فرموده‌اند.

[١]. خصال، ص ٢٢٨.

[٢]. غررالحكم، ح ٤٣٠، ح ٩٧٩٥.

[٣]. همان مدرك، ص ٤٢٩، ح ٩٧٧٤.