پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - ١ اصناف هشتگانه مستحقين زكات

درباره يك شخص است و گاه درباره يك امّت و به يقين خيانت درباره يك امّت بسيار زشت‌تر است و خطرناك‌تر است. مى‌فرمايد: « (و بدان) به يقين بزرگترين خيانت، خيانت به امّت است و رسواترين غش و تقلب، غش و تقلب به پيشوايان اسلام است و السلام»؛ (وَ إِنَّ أَعْظَمَ الْخِيَانَةِ خِيَانَةُ الْأُمَّةِ، وَ أَفْظَعَ‌ [١] الْغِشِ‌ [٢] غِشُّ الْأَئِمَّةِ، وَ السَّلَامُ).

دليل آن روشن است، زيرا اگر انسان به يك يا چند نفر خيانت كند ممكن است روزى پشيمان شود و آنها را پيدا كند و به نحوى رضايتشان را جلب نمايد، ولى اگر خيانت به امتى صورت گيرد، جبران كردن آن بسيار مشكل و گاه محال است. به علاوه خيانت به امّت، خيانت به امام امّت نيز خواهد بود و جلب رضاى او نيز بسيار مشكل است.

امام عليه السلام در اين عبارت از دو عنوان استفاده فرموده‌اند: يكى مسأله خيانت و ديگرى غش (تقلب) و اين بدان جهت است كه بسيارى از خيانت كاران از پنهان‌كارى و غش براى كار خود استفاده مى‌كنند كه در واقع مرتكب دو خلاف مى‌شوند يكى غش و ديگرى خيانت از طريق غش، از اين رو امام عليه السلام به هر دو عنوان اشاره فرموده است. علت اينكه غش را در برابر امامان و پيشوايان عليهم السلام ذكر كرده، آن است كه خائنان، از امام عليه السلام و پيشوايان عليهم السلام در هراسند به همين دليل خيانت خود را از طريق غش و پنهان‌كارى اعمال مى‌كنند.

نكته‌ها

١. اصناف هشت‌گانه مستحقين زكات‌

در قرآن مجيد در آيه ٦٠ سوره توبه هشت مصرف براى زكات ذكر نموده‌

[١]. «افظع» از ريشه «فظاعت» به معناى بسيار زشت بودن گرفته شده است.

[٢]. «الغش» اين واژه گاهى به كسر غين و گاهى به فتح غين خوانده مى‌شود. هر گاه به كسر غين باشد جنبه اسم مصدرى دارد و به معنى فريب‌كارى و تقلب و خيانت است و اگر به فتح غين باشد معناى مصدرى دارد و به معنى خيانت كردن و تقلب نمودن است.