پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٨ - شرح و تفسير دنياى فريبكار و اهل آن
به بيان ديگر بسيار مىشود كه انسان شخصا قادر بر انجام كارى است؛ ولى تنبلى مىكند و از ديگران كمك مىخواهد و كَلّ بر آنها مىشود اين كار مذموم و نكوهيده است؛ ولى مواردى هست كه كارها بدون تعاون ديگران انجام نمىشود.
كمك گرفتن اشكالى ندارد زيرا زندگى انسان همواره آميخته با تعاون است.
جمله «و ان كان كل منه» در واقع اشاره به توحيد افعالى خداست و آن اينكه به فرض كه انسان از ديگران كمك بگيرد (آنجا كه نبايد بگيرد) و به او كمك كنند باز هم اگر دقت كنيم همه اينها از سوى خداست، زيرا انسان خودش چيزى ندارد كه به ديگرى بدهد آنچه دارد از سوى خدا دارد و آنچه به دست آورده با نيروى خداداد به دست آورده است.
مرحوم مغنيه در شرح نهجالبلاغه خود ذيل اين توصيه امير مؤمنان عليه السلام سخن كوتاه و پرمعنايى از شيخ محمد عبده، عالم معروف مصرى به اين مضمون نقل مىكند كه هيچ سخنى در دل انسان از اين سخن اثربخشتر نيست، سخنى كه به سبب قوّت در تأثير و اصابت به حق خواننده باايمان را فورا از دنيا (و مردم دنيا) برمىكَند (و تمام توجّه او را به سوى خدا مىبرد.)
و به گفته شاعر:
|
گرفتن شرزه شيرى را در آغوش |
ميان آتش سوزان خزيدن |
|
|
كشيدن قله الوند بر دوش |
پس آنگه روى خار و خس دويدن |
|
|
مرا آسانتر و خوشتر بود زان |
كه بار منّت دونان كشيدن |