پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠ - نامه در يك نگاه

محمد بن ابى‌بكر به او گفتند: فردى را به بصره بفرست تا آنجا را نيز از تحت حكومت على عليه السلام خارج سازد. معاويه اين پيشنهاد را پذيرفت و با عمرو عاص مشورت كرد او نيز روى موافق نشان داد سرانجام يكى از فرماندهان لشكر خود، به نام ابن حضرمى را روانه بصره كرد و اين در حالى بود كه عبداللَّه بن عباس والى بصره براى تسليت به امير مؤمنان عليه السلام در مورد شهادت محمد بن ابى‌بكر به كوفه رفته بود و زياد بن ابيه را به جاى خود گماشته بود. معاويه به ابن حضرمى دستور داده بود كه از احساسات خون‌خواهى عثمان و كينه‌اى كه گروهى از جنگ جمل در دل داشتند بهره‌گيرى كند و از قبايل مختلف بصره براى اين هدف بهره‌گيرى نمايد.

عبداللَّه بن عباس به سرعت به بصره برگشت و جريان فتنه را براى امام عليه السلام گزارش داد. امام عليه السلام يكى از مردان خود را به نام اعيَن كه در بصره نفوذ داشت مأمور كرد تا به بصره برود و مردم را از اطراف ابن حضرمى پراكنده سازد. اعين تا حد زيادى در كار خود موفق شد؛ ولى چون به دست گروهى از خوارج به شهادت رسيد و خبر شهادت او به امام عليه السلام واصل گشت امام عليه السلام فرد نافذ الكلمه ديگرى را به نام جارية بن قدامه همراه نامه مورد بحث كه در واقع تهديدى است براى شورشيان و متمردان بصره، به سوى بصره گسيل داشت و دستور داد نامه را براى عموم مردم بخواند. آنچه در نهج‌البلاغه آمده تنها بخشى از اين نامه است.

مخالفان امام عليه السلام پس از يك درگيرى شديد شكست خوردند و ابن حضرمى در خانه‌اى پناهنده شد. جاريه دستور داد خانه را آتش زدند. ابن حضرمى و هفتاد نفر از طرفدارانش هلاك شدند و فتنه خاموش شد. [١]

[١]. الغارات، ج ٢، ص ٣٧٣- ٤١٢.