پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٣ - شرح و تفسير دنياى فريبكار و اهل آن

«كسى كه از آبروى خويش به وسيله تقاضاى از ديگران صرف نظر مى‌كند، عوض شايسته‌اى پيدا نخواهد كرد هر چند از اين طريق به غنا و ثروت برسد.

زيرا هنگامى كه رسيدن به مواهب مادى را در كنار سؤال بگذارى (ذلتِ) سؤال آشكارتر مى‌شود و مواهب مادى هر چه باشد كوچك خواهد بود».

به بيان ديگر، انسان مال را براى حفظ آبرو مى‌خواهد و سزاوار نيست آبرويش را براى كسب مال بريزد.

سپس امام عليه السلام در ادامه سخن سومين توصيه مهم خود را مى‌فرمايد و مى‌گويد: «برده ديگرى مباش، خداوند تو را آزاد آفريده است»؛ (وَ لَا تَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللَّهُ حُرّاً).

اين جمله از مهم‌ترين و درخشنده‌ترين وصاياى امام عليه السلام است كه سزاوار است با آب طلا نوشته شود و همواره نصب العين باشد. آرى خداوند انسان را آزاد آفريده و نبايد اين آزادى و آزادگى را با هيچ بهاى مادى معاوضه كند حتى گاه بايد با زندگى محدود و مشقت‌بار مادى بسازد و تن به بردگى اين و آن ندهد.

اين سخن هم درباره افراد صادق است و هم درباره ملت‌ها؛ چه بسيارند ملت‌هاى ضعيف و ناتوانى كه آزادى خود را براى مختصر درآمدى از دست مى‌دهند و استثمارگران دنيا نيز از اين نقطه ضعف بهره گرفته آنها را برده خويش مى‌سازند و حتى در كنار كمك‌هاى مختصر اقتصادى فرهنگ غلط خود را بر آنها تحميل مى‌كنند و گاه دين و ايمانشان را نيز از آنها مى‌گيرند.

افراد با شخصيت و ملت‌هاى آزاده ترجيح مى‌دهند از جان خود بگذرند و برده ديگران نشوند.

اين توصيه در حقيقت از آثار و لوازم توصيه گذشته است كه مى‌فرمود:

«شخصيت خود را براى رسيدن به مواهب مادى فدا مكن».

يكى از نمونه‌هاى روشن اين مطلب همان است كه امام حسين عليه السلام و يارانش‌