پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٧ - شرح و تفسير امتيازهاى بىنظير

و اصحاب خاص پيامبر صلى الله عليه و آله كه هنوز بسيارى از آنها در ميان مسلمانان زندگى مى‌كنند وا مى‌گذارم.

سرانجام امام عليه السلام در پايان اين فراز از نامه گويى بر معاويه فرياد مى‌زند و مى‌فرمايد: «پس دست از اين سخن‌ها بردار و گمراهان را از خود دور كن ما برگزيده و پرورش يافته و رهين منت پروردگار خويش هستيم و مردم پرورش‌يافتگان و تربيت‌شدگان و رهين هدايت ما هستند»؛ (فَدَعْ عَنْكَ مَنْ مَالَتْ بِهِ الرَّمِيَّةُ [١] فَإِنَّا صَنَائِعُ رَبِّنَا، وَ النَّاسُ بَعْدُ صَنَائِعُ لَنَا).

به اعتراف شارحان نهج‌البلاغه، اين جمله بسيار فصيح و بليغ محتواى بسيار والايى دارد و پاسخ دندان شكنى به سخنان بى‌ارزش معاويه است.

زيرا با توجّه به اينكه «صنائع‌» جميع صنيعه و اين واژه به معنى برگزيده و پرورش يافته و رهين منّت است، امام عليه السلام مى‌فرمايد: جاى ترديد نيست كه آفتاب نبوّت از خانه ما طلوع كرد. خداوند برگزيده خودش پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را از خاندان ما انتخاب نمود و او را پرورش داد و در آغوش وحى تربيت نمود؛ هنگامى كه به اوج كمال و علم و هدايت رسيد به هدايت مردم پرداخت و ما هم به دنبال او همين راه را برگزيديم، بنابراين ما تربيت يافتگان و برگزيدگان خداييم و مردم تربيت يافته و ساخته و پرداخته برنامه‌هاى ما، از اين رو جاى اين ندارد كه ما را با ديگران مقايسه كنى و در نامه خود نام افرادى را ببرى كه اگر هدايت شده‌اند به وسيله ما هدايت شده‌اند.

در تفسير «صَنَائِعُ لَنَا» بعضى راه افراط را پوييده‌اند و مردم را مصنوع‌

[١]. «رمية» به معناى صيدى است كه با تيراندازى به دست بيايد. و جمع آن «رمايا» است و جمله «من مالت به الرمية» اشاره به كسى است كه دنبال صيدى مى‌رود و آن صيد او را از مسير اصلى منحرف مى‌سازد و اى بسا در بيابان گمراه مى‌شود. امام عليه السلام، با اين سخن به معاويه مى‌گويد: افرادى مثل عمرو بن عاص كسانى هستند كه دنبال صيد مقام و مال دنيا هستند و به همين دليل از جاده حق منحرف شده‌اند تو زمام اختيار خود را به اين گمراهان مسپار.