پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٥ - شرح و تفسير برخورد خوب با همه

بخش اوّل‌

فَاخْفِضْ لَهُمْ جَنَاحَكَ، وَ أَلِنْ لَهُمْ جَانِبَكَ، وَ ابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَكَ، وَ آسِ بَيْنَهُمْ فِي اللَّحْظَةِ وَ النَّظْرَةِ، حَتَّى‌ لَا يَطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِي حَيْفِكَ لَهُمْ، وَ لَا يَيْأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِكَ عَلَيْهِمْ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى‌ يُسَائِلُكُمْ مَعْشَرَ عِبَادِهِ عَنِ الصَّغِيرَةِ مِنْ أَعْمَالِكُمْ وَ الْكَبِيرَةِ، وَ الظَّاهِرَةِ وَ الْمَسْتُورَةِ، فَإِنْ يُعَذِّبْ فَأَنْتُمْ أَظْلَمُ، وَ إِنْ يَعْفُ فَهُوَ أَكْرَمُ.

ترجمه‌

بالهاى محبّت و حمايتت را براى آنها بگستران و در برابر همه متواضع باش، چهره خويش را براى آنها گشاده دار (و نسبت به همه خوب برخورد كن) مساوات را در ميان آنها حتى در نگاه‌ها و مشاهده با گوشه چشم رعايت نما، تا بزرگان و زورمندان كشور در نقض عدالت به نفع آنها طمع نورزند و ضعفا از عدالت تو مأيوس نشوند؛ زيرا خداوند از شما بندگان در مورد اعمال كوچك و بزرگ و آشكار و پنهان، بازخواست خواهد كرد، اگر كيفرتان كند شما استحقاق بيشتر از آن را داريد و اگر عفوتان نمايد او به مقتضاى كرمش عمل كرده است.

شرح و تفسير برخورد خوب با همه‌

همان گونه كه در بالا اشاره شد، نخستين بخش اين نامه ناظر به يك سلسله از دستورات اخلاقى است كه محمد بن ابى‌بكر مأمور مى‌شود آنها را در برابر مردم انجام دهد و در واقع همه مسلمانان در برابر يكديگر بايد چنين باشند، و آن‌