پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٦ - شرح و تفسير دستورات لازم براى حركت به سوى ميدان نبرد

شرح و تفسير دستورات لازم براى حركت به سوى ميدان نبرد

امام عليه السلام در آغاز اين نامه فرمانده لشكر (معقل بن قيس) را به تقواى الهى سفارش مى‌كند و مى‌فرمايد: «تقواى خداوند را پيشه كن؛ همان خدايى كه سرانجام بايد به لقاى او برسى و عاقبتى جز حضور در پيشگاهش ندارى»؛ (اتَّقِ اللَّهَ الَّذِي لَا بُدَّ لَكَ مِنْ لِقَائِهِ، وَ لَا مُنْتَهَى‌ لَكَ دُونَهُ).

اين تعبيرات در حقيقت برگرفته از قرآن مجيد است آنجا كه مى‌فرمايد: «وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ» [١] و در جاى ديگر مى‌فرمايد: «وَ أَنَّ إِلى‌ رَبِّكَ الْمُنْتَهى‌». [٢]

آرى هر كه باشى و به هرجا برسى عاقبت بايد به لقاى اللَّه بشتابى و در محضر عدلش حضور يابى و حساب اعمال خود را پس دهى.

اگر امام عليه السلام نامه خود را با توصيه به تقوا و يادآورى معاد آغاز مى‌كند، به جهت آثار مختلف آن است، زيرا از يك سو سبب مى‌شود كه دستورهاى دنبال آن را مو به مو اجرا كند و از سوى ديگر چون برنامه لشكر، برنامه جهاد فى سبيل اللَّه و سير الى اللَّه است، به آنها روحيه مى‌دهد و آمادگى آنان را براى پيكار با دشمن بيشتر مى‌كند.

آن گاه امام عليه السلام به ده دستور جنگى در مورد اعزام نيروها به ميدان نبرد و چگونگى مقابله با دشمن، اشاره مى‌فرمايد كه در واقع همه جنبه مقدماتى و آمادگى دارد؛ نخست مى‌فرمايد: «جز با كسى كه با تو بجنگد پيكار مكن»؛ (وَ لَا تُقَاتِلَنَّ إِلَّا مَنْ قَاتَلَكَ).

اين دستور نخستين، بيانگر روح مسالمت‌جوى انسان است كه نمى‌خواهد آغازگر جنگ، مسلمانان باشند و تا دشمن شروع نكند، آنها اقدام به جنگ نكنند.

[١]. بقره، آيه ٢٢٣.

[٢]. نجم، آيه ٤٢.