پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩٣ - شرح و تفسير رفتار حكيمانه و عادلانه با زن

خلاصه اينكه احترامات زن بايد محفوظ باشد؛ ولى در حد خودش و از آنها به ديگران تجاوز نكند خواه به صورت قبول شفاعت باشد و يا بدون شفاعت؛ زيرا از نظر روانى آثار منفى در آنها مى‌گذارد و آنها را تشويق به ارتباط با ديگران مى‌كند.

بعضى از شارحان در تفسير «وَ لَا تَعْدُ بِكَرَامَتِهَا نَفْسَهَا» گفته‌اند: منظور اين است كه بيش از حد آنها را احترام نكن و در تكريمشان اندازه نگه دار؛ ولى اين تفسير با تركيب اين جمله و كلمات آن سازگار نيست و ظاهر همان است كه در بالا گفته شد.

در هشتمين (و آخرين توصيه اين بخش از خطبه) مى‌فرمايد: «بر حذر باش از اينكه در جايى كه نبايد غيرت به خرج دهى اظهار غيرت كنى (و كار به سوء ظن ناروا بينجامد) زيرا اين غيرت بى‌جا و سوء ظن نادرست، زن پاك دامن را به ناپاكى و بى‌گناه را به آلودگى‌ها سوق مى‌دهد»؛ (وَ إِيَّاكَ وَ التَّغَايُرَ [١] فِي غَيْرِ مَوْضِعِ غَيْرَةٍ، فَإِنَّ ذَلِكَ يَدْعُو الصَّحِيحَةَ إِلَى‌ السَّقَمِ، وَ الْبَرِيئَةَ إِلَى‌ الرِّيَبِ). [٢]

شك نيست كه هر كسى به ويژه زنان براى حفظ آبروى خود دست به كارهاى خلاف نمى‌زنند؛ ولى اگر نزديكان و همسران آنان با غيرت‌هاى بى‌مورد و سوء ظن‌هاى ناروا آنها را متهم كنند اين پرده دريده مى‌شود و مى‌گويند: حال كه ما را بى‌جهت رسوا كرده‌اند چه ضرورتى دارد كه ديگر در پاكى خود بكوشيم. از اين پس هر آنچه بادا باد.

اين سخن تنها درباره زنان صادق نيست، بلكه درباره فرزندان، همكاران، خدمتكاران و دوستان نيز جارى است كه هميشه سوء ظن‌هاى ناروا سبب تشويق به آلودگى‌ها مى‌شود و راه را براى فساد مى‌گشايد. همه چيز در حد اعتدال خوب است حتى غيرت و تعصب براى حفظ ارزش‌ها.

[١]. «التغاير» از ريشه «غيرت» به معناى شدت عمل در جهت حفظ نواميس يا سرمايه‌هاى مهم ديگر است.

[٢]. «ريب» (با توجّه به فتح ياء) جمع «ريبة» بر وزن «غيبت» به معناى شك و سوء ظن است.