به يقين كسى كه اميد به پاداش گروهى از مؤمنان دارد بايد همانند آنها عمل كند و تناقض در رفتار و خواست درونى خود نداشته باشد. اين درست به آن مى‌ماند كه شخص كشاورزى اميد به برداشت محصول فراوان از زمين زراعتى خود داشته باشد در حالى كه نه بذرى افشانده و نه آبيارى كرده است.

امام عليه السلام در واقع روى نقطه بسيار حساسى در اينجا انگشت گذارده است كه به تعبير خود آن حضرت در حديثى كه در غرر الحكم از وى نقل شده: «احذر الكبر فانه رأس الطغيان و معصية الرحمن؛ از كبر بپرهيز، زيرا سرچشمه طغيان‌ها و معاصى الهى است» اشاره دارد. [١]

به تعبير ديگر از همان حضرت: «أَقْبَحُ الْخُلُقِ التَّكَبُّرُ؛ زشت‌ترين اخلاق تكبر است». [٢]

در تعبير ديگرى از امام باقر و امام صادق عليهما السلام مى‌خوانيم: «لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ مَنْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْر؛ كسى كه در قلبش به اندازه دانه خردلى از كبر باشد، هرگز داخل در بهشت نخواهد شد». [٣]

آن گاه امام عليه السلام بار ديگر به مسأله انفاق در راه خدا بر مى‌گردد و مى‌فرمايد: «تو طمع دارى كه ثواب انفاق كنندگان را خداوند براى تو قرار دهد در صورتى كه در زندگى پر نعمت و ناز قرار دارى و مستمندان و بيوه زنان را از آن باز مى‌دارى»؛ (وَتَ طْمَعُ- وَ أَنْتَ مُتَمَرِّغٌ‌ [٤] فِي النَّعِيمِ، تَمْنَعُهُ الضَّعِيفَ وَ الْأَرْمَلَةَ [٥]- أَنْ يُوجِبَ لَكَ‌

[١]. غررالحكم، ح ٢٦٠٩.

[٢]. همان مدرك، ح ٢٨٩٨.

[٣]. اصول كافى، ج ٢، ص ٣١٠.

[٤]. «متمرّغ» به معناى كسى است كه در خاك مى‌غلطد از ريشه «تمرّغ» به معناى در خاك غلط زدن گرفته شده است.

[٥]. «ارملة» به زنى گفته مى‌شود كه شوهرش از دنيا رفته است (بيوه زن) و «ارمل» به مردى گفته مى‌شود كه زوجه‌اش از دنيا رفته است اين واژه گاهى به معناى از دست دادن زاد و توشه نيز به كار مى‌رود و در اصل از ريشه «رمل» به معناى شن گرفته شده گويى اين گونه افراد از شدت ناتوانى، فقر و نياز به زمين مى‌چسبند.

واژه «ارامل» به مساكين نيز اطلاق مى‌شود.