پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩٢ - شرح و تفسير رفتار حكيمانه و عادلانه با زن

نمى‌توانند عهده‌دار امور خشن شوند و مديريت‌هاى سخت را بر عهده گيرند، بنابراين آنها در محدوده امور مربوط به خويش بايد فعاليت كنند نه امور مربوط به ديگران مخصوصاً پست‌هاى حساس و سنگين.

علتى را كه امام عليه السلام براى اين دستور و دستورات مشابه آن بيان فرموده، علت بسيار حساب شده‌اى است كه با ساختمان روح و جسم زنان سازگار است، هر چند بعضى از غرب‌زده‌ها در سخن، حاضر به پذيرش اين معنا نيستند؛ ولى در عمل، سعى دارند آن را پياده كنند. حتى در مغرب زمين كه سال‌هاى طولانى است شعار مساوات زنان با مردان را مى‌دهند در عمل طور ديگرى رفتار مى‌كنند به گونه‌اى كه كمتر زنى مى‌تواند به پست‌هاى حساس دست يابد و نسبت آنها كه توفيق بر اين كار پيدا مى‌كنند به كسانى كه نمى‌توانند شايد به پنج درصد هم نرسد.

كوتاه سخن اينكه رعايت عدالت در ميان زنان و مردان و رفع تبعيض ناروا گر چه يك واقعيّت است؛ اما نمى‌توان قوانين را طورى تنظيم كرد كه با واقعيّت‌هاى عامل تكوين در تضاد باشد و شعارهايى كه اين تضاد را پرورش مى‌دهد شعارهايى است رياكارانه و دروغين كه هرگز به واقعيّت نمى‌رسد.

در ششمين توصيه مى‌فرمايد: «به جهت احترام او، ديگرى را (بيگانه‌اى را) احترام مكن»؛ (وَ لَا تَعْدُ [١] بِكَرَامَتِهَا نَفْسَهَا).

اشاره به اينكه هر گاه براى او اين و آن را اكرام كنى ممكن است رابطه‌اى عاطفى بين آنها پيدا شود، رابطه‌اى كه در آينده ممكن است منشأ فسادى گردد.

در هفتمين توصيه كه بى ارتباط با توصيه قبل نيست مى‌فرمايد: «و احترامش را به حدى نگه دار كه او را به اين فكر نيندازد كه براى ديگران (بيگانگان) شفاعت كند»؛ (وَ لَا تُطْمِعْهَا فِي أَنْ تَشْفَعَ لِغَيْرِهَا). چرا كه اين گونه شفاعت‌ها نيز مى‌تواند منشأ رابطه عاطفى گردد و ضرر و زيان آن قابل انكار نيست.

[١]. «لا تعد» به معناى تجاوز نكن از ريشه «عدو» بر وزن «سرو» به معناى تجاوز گرفته شده است.