از اين ناراحتى‌ها بر كنار بودند يا به اين عنوان كه با قبايلى پيمان ترك مخاصمه داشتند (و نمى‌خواستند با آنها بجنگند) و يا عشيره آنها (كه ايمان نياورده بودند) از آنها حمايت مى‌كردند از اين رو جان آنها در امان بود.

شرح و تفسير بنى هاشم نخستين حاميان اسلام‌

همان گونه كه قبلا اشاره شد اين نامه پاسخى است به نامه معاويه و از آنجا كه معاويه در ابتداى نامه خود دم از اسلام و عظمت پيغمبر اكرم و ياران و انصار او زده و سعى كرده است موقعيّت خلفاى سه گانه را بيش از حد بالا ببرد و از طرفى گويا فراموش كرده است كه فرزند ابوسفيان، دشمن شماره يك اسلام است كه آتش جنگهاى مهم ضد اسلام را برافروخت. امام عليه السلام در اين بخش از نامه چنين مى‌فرمايد: «قبيله ما (قريش) خواستند پيامبرمان را به قتل برسانند (كه در رأس آنها ابوسفيان پدر معاويه بود) و ما را ريشه‌كن كنند. آنها انواع غم و اندوه را به جان ما ريختند و هر چه مى‌توانستند درباره ما بدى كردند ما را از زندگى خوش و راحت باز داشتند و با ترس و وحشت قرين ساختند و ما را مجبور كردند كه به كوهى سنگلاخ و صعب العبور پناه بريم و آتش جنگ را بر ضد ما افروختند»؛ (فَأَرَادَ قَوْمُنَا قَتْلَ نَبِيِّنَا، وَ اجْتِيَاحَ‌ [١] أَصْلِنَا، وَ هَمُّوا بِنَا الْهُمُومَ‌ [٢] وَ فَعَلُوا بِنَا الْأَفَاعِيلَ‌ [٣]،

[١]. «اجتياح» به معناى هلاك كردن، ريشه‌كن ساختن و ويران نمودن است از ريشه «جوح» بر وزن «قوم» به همين معنا گرفته شده است.

[٢]. «هموم» جمع «همّ» به معناى اندوه‌ها، نگرانى‌ها، نقشه‌ها و تصميم‌هاست و در اينجا به معناى توطئه‌هايى است كه قريش بر ضد پيغمبر كردند و مايه غم و اندوه فراوان شدند. اصل اين واژه به معناى قصد كردن است و از آنجا كه قصد در بسيارى از موارد توأم با نگرانى‌ها و اندوه‌هاست، به معناى اندوه و نگرانى نيز بكار رفته است.

[٣]. «الافاعيل» جمع «افعال» و آن جمع «فعل» است و در اين گونه موارد به معناى كارهاى بزرگ و دسيسه‌هاو توطئه‌هاست.