پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩٠ - شرح و تفسير رفتار حكيمانه و عادلانه با زن

شرح و تفسير رفتار حكيمانه و عادلانه با زن‌

در بيست و هشتمين بخش از اين وصيّت‌نامه تاريخى، امام عليه السلام به مسائل مربوط به زنان مى‌پردازد و دستورات هشت‌گانه‌اى را در اين زمينه به فرزندش مى‌دهد.

نخست مى‌فرمايد: «از مشاوره با زنان (كم خرد) بپرهيز كه رأى آنها ناقص و تصميمشان سست است»؛ (وَ إِيَّاكَ وَ مُشَاوَرَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّ رَأْيَهُنَّ إِلَى‌ أَفْنٍ‌ [١]، و عَزْمَهُنَّ إِلَى‌ وَهْنٍ).

امام عليه السلام در اثناى اين نصايح هفتگانه علتى بيان كرده كه مى‌تواند به تمام سؤالاتى كه امروز پيرامون اين دستورات مطرح مى‌شود، پاسخ گويد، حضرت مى‌فرمايد: زيرا زن همچون شاخه گل است نه قهرمان (مدير مسلط).

روشن است چنين موجود لطيفى نمى‌تواند در مسائل مهم طرف مشورت باشد. بديهى است هر حكم عامى استثنائاتى دارد و در اين مورد نيز زنانى را استثنا مى‌توان يافت كه در عزم و اراده و رأى، با مردان صاحب‌نظر برابرى مى‌كنند. به علاوه، مى‌دانيم كه مسائل احساسى و عاطفى بر زنان غلبه دارد و همين امر در مقام مشاوره با آنها اثر مى‌گذارد.

سپس در دومين توصيه مى‌فرمايد: «و از طريق حجاب، ديده آنها را از ديدن مردان بيگانه باز دار زيرا تأكيد بر حجاب، آنها را سالم‌تر و پاك‌تر نگاه خواهد داشت»؛ (وَ اكْفُفْ عَلَيْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِكَ إِيَّاهُنَّ، فَإِنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ أَبْقَى‌ عَلَيْهِنَّ).

اين سخن شبيه دستورى است كه در آيه ٣١ سوره نور آمده است: «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَ‌؛ و به زنان با ايمان بگو چشمهاى خود را (از نگاه هوس آلود) فرو گيرند و دامان خويش را (از بى‌عفتى) حفظ كنند».

[١]. «افن» به معناى نقصان و كمبود فكر و خرد است.