پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - نامه در يك نگاه

در بخشى از اين نامه، امام عليه السلام به اين نكته اشاره مى‌فرمايد كه به هنگام قيام پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله گروه زيادى از جمله قريش، كمر به قتل او بستند و خداوند او را از چنگال آنان نجات داد و بيش از همه قريش بر ضد او قيام كردند.

در بخش ديگرى از اين نامه به اين نكته اشاره مى‌فرمايد كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در جنگ‌ها خاندان خود را در خط اوّل قرار مى‌داد و با فداكارى آنان، يارانش را حفظ مى‌كرد. شهادت حمزه و جعفر و افراد ديگرى از خاندان بنى‌هاشم را گواه اين مى‌شمرد. اين در واقع پاسخى است به ادعاى معاويه كه افرادى غير بنى‌هاشم؛ مانند خليفه اوّل و دوم را دلسوزترين افراد نسبت به اسلام شمرده است.

در بخش سوم، حضرت اظهار شگفتى مى‌كند كه چگونه روزگار او را در برابر كسى همچون معاويه قرار داده كه نه به اسلام خدمت كرده و نه سابقه‌اى در دين دارد.

و بالاخره در چهارمين بخش نامه از عدم پذيرش درخواست معاويه مبنى بر تحويل دادن قاتلان عثمان سخن مى‌گويد، زيرا اگر بناست قاتلان او محاكمه و مجازات شوند اين كار در اختيار رييس حكومت اسلامى است نه يك فرد شورشى.

شايان ذكر است كه نوشتن نامه از سوى معاويه و پاسخ على عليه السلام داستانى دارد كه براى روشن ساختن محتواى نامه امام عليه السلام بسيار مفيد است و آن اينكه: ابو مسلم خولانى كه در اصل اهل يمن بود زمان جاهليّت را درك كرده بود؛ ولى هرگز پيغمبر اسلام را نديد و عمدتاً در شام زندگى مى‌كرد، با عده‌اى از مردم شام پيش از آنكه امام عليه السلام به سوى صفين حركت كند نزد معاويه رفت و از او خواست كه با على عليه السلام كه داراى مقام والايى از نظر همنشينى با پيغمبر و قرابت و خويشاوندى با اوست و هجرت و سبقت در اسلام دارد، جنگ نكند و به او گفت تو هرگز چنين موقعيّتى را ندارى.