پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧ - ترجمه

پسران فاطمه واگذاردم فقط براى خدا و به جهت تقرب به رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و تكريم احترام او و گرامى‌داشت پيوند خويشاونديش»؛ (وَ إِنِّي إِنَّمَا جَعَلْتُ الْقِيَامَ بِذَلِكَ إِلَى ابْنَيْ فَاطِمَةَ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ، وَ قُرْبَةً إِلَى‌ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله، وَ تَكْرِيماً لِحُرْمَتِهِ، وَ تَشْرِيفاً لِوُصْلَتِهِ).

در واقع امام عليه السلام چهار دليل بر اين انتخاب بيان فرموده كه همه با هم مرتبط است: جلب خشنودى خدا، تقرب به رسول اللَّه صلى الله عليه و آله، اكرام و احترام او و بزرگداشت پيوند خويشاونديش.

به گفته ابن ابى الحديد هنگامى كه كارها بعد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به نزديك‌ترين افراد شايسته او سپرده شود، پذيرش آن از سوى مردم بهتر خواهد بود، زيرا آنها بهتر از هر كس ديگر از آيين پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله باخبرند و بهتر از هركس مى‌توانند آن را پاسدارى نمايند.

ابن ابى الحديد در شرح اين سخن مى‌گويد: «در اين تعبير امام عليه السلام رمز و اشاره و انتقادى است به كسانى كه امر (خلافت) را از اهل بيت رسول اللَّه عليهم السلام برگرداندند. در حالى كه مناسب تر و اولى اين بود كه رياست را بعد از او به خاندان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله براى تقرب به رسول اللَّه صلى الله عليه و آله بسپارند و اجانب را در اين كار مقدم ندارند، زيرا هيبت نبوّت و رسالت در صورتى كه سلطان حاكم در خلق از بيت نبوّت بود بيشتر مى‌شد تا اينكه حكومت به دست كسانى باشد كه از نسب صاحب دعوت دور باشند». [١]

در اينجا ممكن است اين سؤال مطرح شود كه چرا امام عليه السلام متوليان بعد از امام حسن و امام حسين عليهما السلام را معين نفرموده است.

پاسخ سؤال اين است كه امام عليه السلام بيان فرموده و در رواياتى كه تمام اين وصيّت‌نامه در آن آمده است به طور مشروح ديده مى‌شود ولى مرحوم سيد رضى كه برنامه‌

[١]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٥، ص ١٤٩.