پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٨ - نامه در يك نگاه

نامه در يك نگاه‌

اين وصيّت‌نامه كه امام عليه السلام همواره به دست عاملان جمع آورى زكات مى‌داد، مشتمل بر نكات بسيار دقيق و ظريف و حساب شده‌اى است كه ادب اسلامى و نهايت رعايت عدالت را درباره همه مسلمين و از آن فراتر حتّى درباره حيوانات نشان مى‌دهد.

در بخش اوّل اين نامه، به مأموران جمع‌آورى زكات توصيه مى‌كند كه با قصد قربت و نيّت خالصانه و تقواى الهى حركت كنند و هرگز به تهديد و تخويف متوسّل نشوند و بيش از حق الهى را از كسى نگيرند.

در بخش دوم به نكات ظريف و دقيقى در مورد نخستين برخورد با مردمى كه زكات در اموال آنهاست، اشاره مى‌كند كه آميخته با نهايت لطف و محبّت و ادب است.

در بخش سوم چگونگى جدا كردن حق اللَّه از اموال مردم از طريق قرعه را شرح مى‌دهد تا هيچ گونه اجحافى به كسى در اين قسمت نشود.

در بخش چهارم دستورات متعدّدى مى‌دهد درباره خوش رفتارى با چهارپايانى كه به عنوان زكات گرفته مى‌شوند كه برتر و بالاتر از حقوقى است كه مدعيان حمايت حيوانات اظهار مى‌كنند.

مرحوم كلينى بعد از آنكه اين نامه را از امام صادق عليه السلام از على عليه السلام نقل مى‌كند مى‌افزايد: امام صادق عليه السلام در اينجا گريست و به راوى كه بريد بن معاويه است فرمود: اى بريد به خدا سوگند كه همه حرمتها (بعد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله) بر باد رفت و عمل به كتاب اللَّه و سنّت پيغمبر صلى الله عليه و آله به فراموشى سپرده شد و بعد از شهادت امير مؤمنان صلى الله عليه و آله، هيچ حقى در ميان مردم برپا داشته نشد.

جالب اينكه نويسنده مصادر بعد از ذكر اين بخش از كلام امام صادق عليه السلام مى‌گويد: به خداوند متعال سوگند ياد مى‌كنم كه پيش از اينكه به روايت مرحوم‌