پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٨ - ترجمه
گزينشى در نقل كلمات آن حضرت داشته آن قسمت را حذف كرده است به طور خلاصه امام عليه السلام بعد از امام حسن و امام حسين عليهما السلام نخست توليت را به ساير فرزندانش و اگر در ميانفرد مناسبى نبود به مردان ديگرى از آل ابىطالب كه مورد قبول بوده باشند منتقل مىكند و در صورتى كه در ميان آنها هم فرد مورد قبولى براى اين كار نبود به سراغ فردى از بنىهاشم مىرود. [١]
در آخرين بخش از اين وقفنامه، امام عليه السلام از چگونگى نگهدارى و رسيدگى به اين موقوفات سخن مىگويد و دو دستور مهم در اين زمينه صادر مىكند؛ نخست مىفرمايد: « (بنده خدا على بن ابىطالب) با كسى كه اين اموال در دست اوست شرط مىكند كه اصل اين اموال را حفظ نمايد و تنها از ميوه و درآمدش در راهى كه به او دستور داده شده و راهنمايى گرديده انفاق كند»؛ (وَ يَشْتَرِطُ عَلَى الَّذِي يَجْعَلُهُ إِلَيْهِ أَنْ يَتْرُكَ الْمَالَ عَلَى أُصُولِهِ، وَ يُنْفِقَ مِنْ ثَمَرِهِ حَيْثُ أُمِرَ بِهِ وَهُدِيَ لَهُ).
آنچه را امام عليه السلام در اينجا بيان فرموده قاعدهاى كلى در تمام موقوفههاست كه بايد اصل آن مال سالم بماند و تنها درآمدش در موارد وقف صرف شود. حتى اين تعبير گاه به هنگام اجراى صيغه عقد وقف، گفته مىشود كه «ان لا يباع و لا يوهب» يا در تعريف وقف مىگويند: «الوقف حبس العين و تسبيل الثمرة» ولى امام عليه السلام به عنوان تأكيد آن را بيان فرموده مبادا كسانى از موقوف عليهم به اين فكر باشند كه بخشى از نخلستان را بفروشند و از ثمن آن استفاده كنند.
در دومين دستور مىفرمايد: «و (شرط نمود كه) چيزى از اولاد نخلهاى اين آبادىها را نفروشد تا همه اين سرزمين زير پوشش نخل قرار گيرد (و يك پارچه آباد شود)»؛ (وَ أَلَّا يَبِيعَ مِنْ أَوْلَادِ نَخِيلِ هَذِهِ الْقُرَى وَدِيَّةً حَتَّى تُشْكِلَ أَرْضُهَا غِرَاساً).
«وديه» به معناى نهال كوچكى است كه از كنار نخل بيرون مىآيد و تدريجاً ريشه مىدواند و قوىتر مىشود تا زمانى كه جدا كردن آن ميسر باشد آن گاه آن را
[١]. براى اطلاع بيشتر به فروع كافى، ج ٧، ص ٥٠ مراجعه فرماييد.