پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - شرح و تفسير قبالهاى بىنظير

شود متاع، غصبى و مستحقا للغير است بايد بر طبق قراردادى كه در معامله نوشته شده عمل شود. امام عليه السلام در اينجا مى‌فرمايد: براى جبران اين نقايص بايد به سراغ عزرائيل و ملك الموت رفت همان كسى كه جان پادشاهان را گرفت و حكومت آنها را بر باد داد. همان كسى كه كسرى‌ها، قيصرها، تبّع‌ها و حميرها را به زير خاك پنهان ساخت و كسانى را كه تمام همتشان جمع مال و ساختن قصرهاى مرتفع و محكم و گرد آورى ضياء و عقار بود محكوم به فنا نمود.

«مبلبل» از ريشه «بلبلة» بر وزن «مزرعة» معانى متعدّدى دارد گاه به معناى تشويش و اضطراب گاه به معناى پراكنده ساختن و گاه به معناى فاسد كردن آمده است و در اينجا مناسب همان معناى فاسد و بيمار نمودن است كه به دنبال آن سلب نفوس و در تعقيب آن زوال ملك در عبارت بالا آمده است.

در ضمن بايد توجّه داشت واژه كسرى كه در اصل خسرو بوده، مفهوم عامى دارد مثل واژه شاه و همچنين واژه قيصر براى پادشاهان روم، تبّع براى پادشاهان يمن و حمير (نيز براى گروهى از پادشاهان يمن بود) كه همه به معناى پادشاه است؛ گر چه در هر كشورى تعبير خاصى داشته است.

جمله «مَنْ بَنَى‌ وَ شَيَّدَ» با توجّه به اينكه تشييد هم به معناى محكم ساختن و هم مرتفع نمودن آمده، در اينجا قابليت هر دو معنا را دارد و حتى جمع ميان آن دو مشكل نيست؛ يعنى كسانى كه بناهاى مرتفع و محكم ساختند.

جمله‌هاى «زَخْرَفَ وَ نَجَّدَ» هر كدام اشاره به نوعى زينت است. «زخرف» اشاره به تزيين بناى ساختمان و «نجد» اشاره به تزيين وسايل از قبيل فرش، پشتى‌ها و پرده‌ها و مانند آن است.

جمله «اعتقد» به معناى محكم كارى و نگهدارى كردن از طريق تنظيم اسناد و مانند آن است كه دنيا پرستان با وسواس زياد سعى دارند ذخيره‌هاى اموال خود را با اسناد محكم از تسلط ديگران بر آن حفظ كنند و به گمان خود براى‌