پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٦ - ترجمه

بيمار تفسير شده است و مناسب معناى دوم است و حيوان «ذات عوار» به معناى حيوانى است كه عيب و نقصى دارد؛ مثلًا فاقد چشم يا گوش يا مانند آن است.

شايان ذكر است كه فقها گفته‌اند، منظور از اين دستور آن است كه اگر تمام نصاب سالم بوده باشد نمى‌تواند حيوان ناسالمى را از جايى ديگر بياورد و به عنوان زكات بپردازد؛ ولى اگر تمام نصاب حيوان بيمار و معيوب است، مانعى ندارد زكات را از همان بپردازد و نيز اگر قسمتى معيوب و قسمتى سالم است، زكات به نسبت از سالم و معيوب گرفته مى‌شود و اين نشانه رعايت عدالت اسلامى در مسائل مربوط به بحث زكات است. [١]

گفتنى است كه اسلام از يك سو دستور مى‌دهد كه حيوانات معيوب، پير و فرتوت و بيمار را به عنوان زكات نپذيريد، زيرا ارزش زكات را به عنوان يك عبادت پايين مى‌آورد و به مقتضاى آيه «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى‌ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‌»؛ هرگز به حقيقت نيكوكارى و قرب الى اللَّه نمى‌رسيد مگر اينكه از آنچه دوست داريد در راه خدا انفاق كنيد» [٢] و از سويى ديگر دستور مى‌دهد كه اموال نخبه و گران قيمت را در اختيار صاحب قيمت بگذاريد و به عنوان زكات نگيريد، زيرا بسيارى از مردم از اين كار ناراحت مى‌شوند و به مصداق «إِنْ يَسْأَلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَيُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ‌»؛ چرا كه هر گاه اموال شما را طلب كند و بر آن تأكيد نمايد، بخل مى‌ورزيد؛ و كينه و خشم شما را آشكار مى‌سازد». [٣] و به اين ترتيب تعادل را در مسأله اداى زكات كاملا رعايت كرده است.

[١]. به جواهرالكلام، ج ١٥، ص ١٣٥ مراجعه شود.

[٢]. آل عمران، آيه ٩٢.

[٣]. محمد، آيه ٣٧.