پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٨ - شرح و تفسير حق دوست را ضايع مكن

نكته نصايحى پر معنا در قالب عبارات كوتاهى براى فرزند دلبندش بيان مى‌كند.

نخست مى‌فرمايد: «هيچ گاه به اعتماد رفاقت و يگانگى كه بين تو و برادرت است حق او را ضايع مكن زيرا آن كس كه حقش را ضايع كنى برادر تو نخواهد بود»؛ (وَ لَا تُضِيعَنَّ حَقَّ أَخِيكَ اتِّكَالًا عَلَى مَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ، فَإِنَّهُ لَيْسَ لَكَ بِأَخٍ مَنْ أَضَعْتَ حَقَّهُ).

اشاره به اينكه هميشه برادران از يكديگر انتظار دارند كه به حقوقشان احترام گذارده شود. اگر خلاف آن را ببينند پايه‌هاى اخوت متزلزل مى‌گردد؛ ولى مع الاسف افرادى هستند كه بر خلاف اين فكر مى‌كنند و گمان دارند اگر حق برادر و دوستان و نزديكان را ناديده بگيرند مهم نيست و قابل گذشت است. در حالى كه اين اشتباه بزرگى است، زيرا اين گونه بى‌مهرى‌ها اگر فوراً اثر نگذارد تدريجاً همچون موريانه پايه‌هاى محكم اخوت را مى‌خورد و سست مى‌كند.

اين سخن به آن مى‌ماند كه شخصى طلبكاران زيادى دارد و تمام سعى او بر اين است كه ديگران را راضى كند و از مطالبات دوستانش غافل مى‌شود و معتقد است بى‌اعتنايى به حق آنان مانعى ندارد.

در دومين توصيه مى‌افزايد: «نبايد خاندان تو بدبخت‌ترين و ناراحت‌ترين افراد نسبت به تو باشند»؛ (وَ لَا يَكُنْ أَهْلُكَ أَشْقَى‌ الْخَلْقِ بِكَ).

اشاره به اينكه نبايد با آنها چنان بد رفتارى كنى كه با تو مخالف شوند آن چنان كه تمناى مرگ تو و زوال نعمت تو را داشته باشند.

اين احتمال در تفسير اين جمله نيز وجود دارد كه نبايد تمام توجّه خود را به دوستان و افراد مورد علاقه خويش داشته باشى و از خانواده‌ات غافل شوى و آنها در درد و رنج و بدبختى زندگى كنند.

كم نيستند كسانى كه بيشترين وقت خود را با دوستان و ياران مى‌گذرانند و عيش و نوشهايشان با آنهاست و كمك‌ها و محبّت‌هايشان متوجه آنان؛ ولى خانواده‌هاى آنها در محروميت شديد از نظر زندگى يا از نظر محبّت و صفا و