پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٦ - شرح و تفسير دنياى فريبكار و اهل آن

گرفتار ورشكست نهايى مى‌شوند، عامل اصلى آن طمع آنها بوده است.

شبيه اين معنا حديث پرمعنايى است كه از امام صادق عليه السلام در بحارالانوار نقل شده است مى‌فرمايد: «الطَّمَعُ خَمْرُ الشَّيْطَانِ يَسْتَقِي بِيَدِهِ لِخَوَاصِّهِ فَمَنْ سَكِرَ مِنْهُ لَا يَصْحُو إِلَّا فِي أَلِيمِ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ مُجَاوَرَةِ سَاقِيه؛ طمع شراب شيطان است كه با دست خود به خواص خود مى‌نوشاند و هر كس از آن مست شود جز در عذاب الهى يا در كنار ساقيش (شيطان) هوشيار نمى‌شود». [١]

در حديث ديگرى از رسول خدا مى‌خوانيم: «الطمع يذهب الحكمة من قلوب العلماء؛ طمع حكمت و تدبير را حتى از دل دانشمندان بيرون مى‌برد».

در حديث ديگر از امام اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌خوانيم: «مَا هَدَمَ الدِّينَ مِثْلُ الْبِدَعِ وَ لَا أَفْسَدَ الرَّجُلَ مِثْلُ الطَّمَع؛ چيزى مانند بدعت‌ها دين را ويران نمى‌سازد و چيزى بدتر از طمع براى فاسد كردن انسان نيست». [٢]

آن گاه در ششمين و آخرين توصيه خود در اين بخش از وصيّت‌نامه مى‌فرمايد: «و اگر بتوانى كه ميان تو و خداوند، صاحب نعمتى واسطه نباشد چنين كن، زيرا تو (به هر حال) قسمت خود را دريافت مى‌كنى و سهمت را خواهى گرفت و مقدار كمى كه از سوى خداوند به تو برسد با ارزش‌تر است از مقدار زيادى كه از سوى مخلوقش برسد، هر چند همه نعمت‌ها (حتى آنچه از سوى مخلوق مى‌رسد) از ناحيه خداست»؛ (وَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَلَّا يَكُونَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللَّهِ ذُو نِعْمَةٍ فَافْعَلْ، فَإِنَّكَ مُدْرِكٌ قَسْمَكَ، وَ آخِذٌ سَهْمَكَ، وَ إِنَّ الْيَسِيرَ مِنَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَعْظَمُ وَ أَكْرَمُ مِنَ الْكَثِيرِ مِنْ خَلْقِهِ وَ إِنْ كَانَ كُلٌّ مِنْهُ).

امام عليه السلام در اين دستور آخر بر اين نكته اخلاقى مهم تكيه مى‌كند كه انسان تا مى‌تواند نبايد زير بار منت مردم باشد، بلكه بايد با نيروى خود و اعتماد به توان‌

[١]. بحارالانوار، ج ٧٠، ص ١٦٩، ح ٦.

[٢]. همان مدرك، ج ٧٥، ص ٩٢، ح ٩٨.