و ناپسند مى‌شماريد»؛ (وَ لَقَدْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله إِنِّي لَا أَخَافُ عَلَى‌ أُمَّتِي مُؤْمِناً وَ لَا مُشْرِكاً؛ أَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَمْنَعُهُ اللَّهُ بِإِيمَانِهِ، وَ أَمَّا الْمُشْرِكُ فَيَقْمَعُهُ‌ [١] اللَّهُ بِشِرْكِهِ. وَ لَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ كُلَّ مُنَافِقِ الْجَنَانِ‌ [٢]، عَالِمِ اللِّسَانِ، يَقُولُ مَا تَعْرِفُونَ، وَ يَفْعَلُ مَا تُنْكِرُونَ).

اين يك واقعيّت است كه مؤمنان واقعى پشت و پناه اسلام و امّت اسلامى هستند و مشركان شناخته شده به سبب شركشان، مردم از آنها فاصله مى‌گيرند و اگر بخواهند از درِ عداوت در آيند، مؤمنان به فرمان خداوند دست به دست هم مى‌دهند و آنها را در هم مى‌كوبند؛ ولى مشكل بزرگ جامعه اسلامى و هر جامعه‌اى دشمنانى هستند كه لباس دوستى بر تن مى‌كنند، همان افراد دو چهره‌اى كه چهره زيبايى از خود نشان مى‌دهند و چهره زشت درونى خود را مستور مى‌دارند، در ميان صفوف مسلمين رفت و آمد دارند و از اسرار آنها آگاه مى‌شوند و هر جا بتوانند از پشت به آنها خنجر مى‌زنند. آيات الهى و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله را دست‌آويز خود قرار مى‌دهند؛ ولى در عمل بر خلاف رفتار مى‌كنند.

مصداق بارز اين سخن در زمان على عليه السلام، معاويه و اطرافيانش بودند كه به نام خونخواهى عثمان كه ظاهراً جانشين پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بود، قيام كردند و به هنگام ناچارى قرآن‌ها را بر سر نيزه‌ها بالا بردند. نماز مى‌خواندند و در نماز جمعه سخنان زيبا و موافق كتاب و سنّت مى‌گفتند؛ ولى براى تضعيف امام هدايت؛ على عليه السلام كه هم از سوى خدا منسوب شده بود و هم از سوى خلق، هيچ فرصتى را از دست نمى‌دادند. از قتل بى‌گناهان و غارت اموال مسلمين و شبيخون زدن به مناطق مرزى عراق ابا نداشتند و با استفاده از اين روش سرانجام توانستند بر جاى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله تكيه زنند و اسلام را به قهقرا ببرند.

[١]. «يقمع» از ريشه «قمع» بر وزن «منع» به معناى بازداشتن و مغلوب ساختن و خوار كردن است.

[٢]. «جنان» به معناى قلب است و «جِنان» جمع «جنة» به معناى باغ و بهشت است و همه اينها از ريشه «جن» بر وزن «فن» به معناى مستور شدن گرفته شده و از آنجا كه قلب در درون سينه مستور است و زمين باغ‌ها در زير درختان مستور است، اين واژه در مورد آنها به كار رفته است.