پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٩ - شرح و تفسير مأمورين سنگين و پر اهمّيّت

اوّل وقت و آخر وقت است؛ مى‌فرمايد: چنان نباش كه اگر بيكار باشى نماز را اوّل وقت بخوانى و اگر مشغول به كار باشى نماز را موكول به آخر وقت كنى، بلكه هميشه و در هر حال كار خود را تعطيل كن و نماز را در اوّل وقتش به جاى آور.

در واقع اشاره به همان جمله معروف است كه انسان به نمازش نگويد كار دارم بلكه به كارش بگويد نماز دارد.

به يقين تقيد به نماز در اوّل وقت روح و جان و زندگى انسان را نورانى مى‌كند و كارهاى ديگر او از بركت نماز سامان مى‌يابد.

در حديثى از امام باقر عليه السلام نقل شده است: «إِنَّ الصَّلَاةَ إِذَا ارْتَفَعَتْ فِي أَوَّلِ وَقْتِهَا رَجَعَتْ إِلَى صَاحِبِهَا وَ هِيَ بَيْضَاءُ مُشْرِقَةٌ تَقُولُ حَفِظْتَنِي حَفِظَكَ اللَّهُ وَ إِذَا ارْتَفَعَتْ فِي غَيْرِ وَقْتِهَا بِغَيْرِ حُدُودِهَا رَجَعَتْ إِلَى صَاحِبِهَا وَ هِيَ سَوْدَاءُ مُظْلِمَةٌ تَقُولُ ضَيَّعْتَنِي ضَيَّعَكَ اللَّهُ؛ هنگامى كه نماز در اوّل وقت خوانده شود به سوى صاحبش باز مى‌گردد در حالى كه سفيد و نورانى است و به او مى‌گويد: مرا محفوظ داشتى خداوند تو را حفظ كند و هنگامى كه در غير وقت و بدون رعايت حدود انجام شود به صاحبش باز مى‌گردد در حالى كه سياه و تاريك است و به او مى‌گويد مرا ضايع كردى خدا تو را ضايع كند». [١]

جمله «و اعلم ...» همان گونه كه در بالا اشاره شد دو معنا دارد يكى اينكه در دنيا ساير اعمال انسان تابع نماز اوست اگر نماز را به درستى انجام دهد از بركت نماز ساير اعمال او نيز به درستى انجام خواهد گرفت و ديگر اينكه در آخرت همان گونه كه در روايات آمده نخستين چيزى كه مورد حساب قرار مى‌گيرد، نماز است و سپس ساير اعمال «إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ الصَّلَاةُ فَإِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ مَا سِوَاهَا؛ نخستين چيزى كه بندگان با آن حساب مى‌شوند نماز است اگر نماز مقبول شد بقيّه اعمال قبول مى‌شود». [٢]

[١]. كافى، ج ٣، ص ٢٦٨، باب من حافظ على صلاته، ح ٤.

[٢]. همان مدرك.