پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٧ - شرح و تفسير بيست و هشت اندرز ديگر

لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ‌». [١]

سيزدهم. «غريب كسى است كه دوستى نداشته باشد»؛ (وَ الْغَرِيبُ مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ حَبِيبٌ).

آرى! آنچه انسان را از غربت بيرون مى‌آورد محبّت است و كسانى كه محروم از محبّت دوستانند تنهاى تنهايند. اين غربت از عوامل مختلفى سرچشمه مى‌گيرد گاه كبر و غرور و خودبرتربينى است كه مردم را از انسان مى‌راند و گاه حسادت‌هاست و گاه بى‌وفايى‌ها و عوامل ديگر است.

بنابراين براى اينكه از غربت بيرون آييم راهى جز اين نيست كه اين گونه رذايل را از خود دور سازيم و جاذبه اخلاقى ما دوستان خوبى را فراهم سازد.

چهاردهم. در اين توصيه به نكته بااهمّيّتى اشاره مى‌فرمايد: «آن كس كه از حق تجاوز كند در تنگنا قرار مى‌گيرد»؛ (مَنْ تَعَدَّى‌ الْحَقَّ ضَاقَ مَذْهَبُهُ). زيرا راه حق وسيع و گسترده و صاف و نورانى است؛ اما طريق باطل سنگلاخ و پر پيچ و خم و تنگ و باريك است. آنها كه راه حق را پيش مى‌گيرند با سرعت به سوى مقصد مى‌روند، چرا كه عالم هستى در مسير حق است و آنچه هماهنگ با آن باشد در همان مسير حركت مى‌كند ولى طى كردن راه باطل همچون شنا بر خلاف جهت آبى است كه به سرعت در حركت است و دائماً شناگر را در تنگنا قرار مى‌دهد.

افزون بر اين، مسير حق همچون جاده‌اى است كه در جاى جاى آن علايم راهنمايى به چشم مى‌خورد و رهروان را از وضع راه آگاه مى‌سازد؛ ولى مسير باطل فاقد همه اينهاست و به همين دليل به گمراهى مى‌انجامد.

پانزدهم. اين فقره به مطلب معروف و پراهميتى اشاره كرده و مى‌فرمايد: «و آن كس كه به ارزش خود اكتفا كند موقعيتش پايدارتر خواهد بود»؛ (وَمَنِ‌

[١]. تغابن، آيه ١٤.