پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٨ - شرح و تفسير بيست و هشت اندرز ديگر

اقْتَصَرَ عَلَى‌ قَدْرِهِ كَانَ أَبْقَى لَهُ).

اين جمله شبيه جمله ديگرى است كه در غرر الحكم از آن حضرت نقل شده كه فرمود: «رحم اللَّه امرأ عرف قدره و لم يتعد طوره؛ خدا رحمت كند كسى را كه قدر خود را بشناسد و از حد خود تجاوز نكند». [١]

تجربه نشان داده كسانى كه پا را از گليم خويش فراتر مى‌نهند مردم را بر ضد خود مى‌شورانند و مردم نه تنها آن جايگاه نادرست را براى آنان به رسميت نمى‌شناسند، بلكه جايگاه سزاوارشان را هم از آنان مى‌گيرند. دليل آن روشن است زيرا مردم اين گونه مدعيان نالايق و بلند پروازان بى‌مقدار و گاه ابله را افرادى متقلب و دروغ‌گو و خائن مى‌شناسند و به همين دليل كمترين ارزشى براى آنها قائل نيستند؛ ولى افراد صادق و راستگو و قانع به حق خويش را انسان‌هاى باارزشى مى‌دانند كه هميشه حقشان را ارج مى‌نهند.

شانزدهم. «مطمئن‌ترين وسيله‌اى كه مى‌توانى به آن چنگ زنى آن است كه ميان تو و خدايت رابطه‌اى برقرار سازى»؛ (وَ أَوْثَقُ سَبَبٍ أَخَذْتَ بِهِ سَبَبٌ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ).

اشاره به اينكه پناه بردن به وسايل مادى و توسل به مخلوق، هرگز قابل اطمينان نيست و به آسانى ممكن است هم آنها شكست بخورند و هم تو كه دست به دامان آنها زده‌اى. ثابت و جاودانه و پايدار، ذات پاك خداست كه هيچ چيز نمى‌تواند قدرتش را محدود سازد، بنابراين آن كس كه تكيه بر ذات پاكش كند تكيه بر جاى مطمئن و غير قابل زوالى كرده و اين همان توحيد افعالى است كه مى‌گويد: «لا مؤثر فى الوجود الا اللَّه؛ مؤثر واقعى در عالم هستى تنها خداست».

قرآن مجيد مى‌گويد: «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌؛ بنابراين، كسى كه به طاغوت (بت و شيطان، و هر موجود طغيانگر) كافر

[١]. غررالحكم، ٤٦٦٦.