ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٣١ - اخبار
هنگامى كه بانجام كار خيرى تصميم گرفتيد فورا انجام دهيد و تاخير ننمائيد كه چه بسا بندهاى نمازى ميخواند و يا روزهاى را ميگيرد و باو گفته مىشود اكنون هر چه كه ميخواهى عمل كن كه خدا تو را بخشيد.
بيان منظور اين است كه عبادتى كه موجب مغفرت و سبب قرب كامل نسبت بحق متعال ميگردد مشخص نيست و انسان نميداند كه كدامين عبادت است بنا بر اين هر وقت تصميم بر عبادتى گرفت لازم است آن را انجام دهد و از دست ندهد چون احتمال دارد كه همان عبادت باشد. همان طورى كه از پيامبر ٦ نقل شده كه فرمود. در طول عمر شما نسيم لطف و عنايت الهى مكرر ميوزد شما فرصت را از دست ندهيد و خود را در معرض اين الطاف قرار دهيد و در ضمن لفظ صلوه و صوم بعنوان مصدر نوعى از مفعول مطلق منصوب هستند يعنى يك نوع نماز و روزه كه موجب اين عنايت مىشود. و در بعضى از نسخهها به جاى صوم. يوم است كه بنا بر ظرفيت و مفعول فيه منصوب ميباشد. يقال له گوينده اين مطلب خداوند متعال و يا ملائكه است. ضمير بعدها راجع به نماز است بعنوان مثال و يا راجع به نماز و روزه است بتاويل عبادت كه مؤنث است. و اما جمله (اعمل ما شئت) (حالا ديگر هر چه ميخواهى بكن كه خداوند تو را آمرزيده است). البته بحسب ظاهر خالى از اشكال نيست چون ظاهر اين جمله آزادى دادن در عمل است كه حتى در انجام گناه هم آزاد است. ولى پاسخ اين اشكال اين است كه اين ظاهر مراد نيست بلكه مقصود اين است كه از اثر اين توفيق و عنايت الهى حالتى پيدا كردهاى كه اعمال زشت به تو ضرر و زيان نميرساند بطورى كه تو را از دخول بهشت محروم نمايد چون موفق ميشوى و بر گناه كبيره اصرار نخواهى داشت و با توبه و انابه لغزش خود را جبران مينمائى و يا طورى هستى كه شايسته عفو و مغفرت الهى خواهى شد. و اگر اشكال شود كه اين باعث جرات انسان به گناه و وادارشدنش بعمل زشت مىشود پاسخ اين است كه در صورتى اغراء بقبح و موجب جرات مىشود كه انسان اطمينان داشته باشد كه آن عبادت مخصوص كه عامل آن عنايت مخصوص شده از او صادر گشته و فلان عبادت بوده با اينكه هرگز نميتواند اطمينان بصدور او داشته باشد و آن را مشخص نمايد چون مخفى و مستور است در نتيجه اين حالت جرات و آرامش خاطر براى او پيدا نميشود. احتمال ديگرى در معناى حديث داده شده كه اساسا اين نويد و بشارت مربوط به گذشته است يعنى پس از اين نماز يا روزه گناهان گذشتهات مشمول مغفرت الهى واقع شده است اكنون آيندهات را ترسيم كن كه اختيار و انتخاب با خود تو است و هر طورى كه ميخواهى پروندهات را تنظيم كن يا اعمال بهشتى را و يا اعمال دوزخى را بجا آور همچنان كه در روايت هست.