ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٥٩ - *(باب) * *(چگونگى اذان و اقامه و ثواب كسى كه اذان بگويد) *

٩١٤- و در ميان رواياتى كه فضل بن شاذان- رحمه اللَّه- از علل شرايع از امام رضا ٧ نقل كرده اين حديث است كه آن حضرت فرمود: «همانا مأمور شدن مردم به گفتن أذان به علل و دلائل بسيارى است، از آن جمله اينكه: براى فراموشكار ياد آورى باشد، و غافلان را بيدارى بخش، و ناآشنا با وقت را و نيز آنان را كه سرگرم شغلى شده و از فكر نماز بى‌خبرند يادآور و شناساى وقت باشد، و مؤذّن با أذانى كه ميگويد فرا خواننده بندگان باشد به پرستش و عبادت آفريدگار، و برانگيزنده و تشويق‌كننده در انجام عبادت، و اقراركننده باشد به وحدانيّت حقّ جلّ و علا، و آشكارگر ايمان، و ظاهر و عيان ساز اسلام باشد، (و بدين جهت است كه أذان هر بلد را نشانه ايمان و اسلام آن شهر و ساكنان آن ميدانند كه ايشان مسلمان و مؤمن‌اند) و نيز كسانى را كه شهادت يا نماز را از ياد برده باشند مؤذّن بيادشان آورد، و بدان جهت مؤذّن را به اين نام مى‌خوانند كه بسبب و بوسيله اذان به مردم اعلام مى‌كند كه نماز بخوانند، و به اين سبب أذان با تكبير (اللَّه اكبر) آغاز و با تهليل «لا إله إلّا اللَّه» به پايان ميرسد كه خداوند عزّ و جلّ اراده فرموده كه شروع به ياد او و نام او باشد، و نام خدا در تكبير نخستين حرف يا كلمه است، و در «لا إله إلّا اللَّه» آخرين كلمه است، و فصول أذان دو بار دو بار مقرّر شده كه در گوش شنوندگان هر بخش تكرار شود (تا بهتر جايگزين و جايگير شود و اثر گذارد) و براى ايشان تأكيد گردد، و اگر كسى از كلمه اوّل بى‌خبر ماند و از ياد برد، از كلمه دوّم بى‌خبر نماند و فراموشش نشود، و نيز به اين جهت است كه نماز در اصل دو ركعت دو ركعت است‌