ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٦٣ - باب در بيان مواضعى كه نماز در آن جايز است و مواضعى كه نماز در آن جايز نيست
از خاك اضافى كه بالاى لانه يا بيرون آن روى هم ميريزند كاملا مشخّص است و خوابگاه شتران منظور جاييست كه در كنار آبشخور آنان كه وقتى مرتبه اوّل مقدارى آب مينوشد در آنجا استراحت ميكند تا آب در قسمتهاى ذخيره بدنش جابجا شود و باز برميخيزد و براى بار دوّم آب مينوشد و معمول بوده كه اطراف آن را با قضاى حاجت آلوده ميساختهاند، و ضمنا نهى از بجا آوردن نماز در محلّهاى مذكور اعمّ از حرمت و كراهت است، بعضى حرام است و بعضى مكروه).
٧٢٦- و روايت شده كه نماز در اين مواضع (كه در فاصله مدينه تا مكّه معظّمه قرار گرفته) نميتوان خواند: يكى در بيداء (كه موضعى است در راه مكّه بفاصله هفت ميل از مدينه يا بفاصله يك ميل از ذى الحليفه، اينجا همان محلّى است كه در روايات آمده كه پس از ظهور و قيام قائم آل محمّد عليهم الصّلاة و السّلام رجال و لشكرش را خود فرو خواهد برد). ديگر در ذات الصّلاصل (صلاصل خود بمعنى گل سرخ رنگ آميخته با ريگ است) و ديگر در وادى الشّقرة (كه اينجا نيز محلّى در ميان راه مكّه است) و بالاخره در وادى ضجنان.[١].
و هر گاه شخص در ميان گل يا آب باشد و وقت نماز فرا رسد و امكان خروج از آن نيز نداشته باشد به ايماء و اشاره نماز را بجا آورد بنحوى كه سجده و از ركوعش پائينتر باشد (ظاهرا اين در صورتى است كه گل تا قسمتهاى فوقانى بدن را فرا گرفته باشد و گر نه چنانچه فقط پاى او در گل يا آب باشد ركوع را ميتواند بنحو عادى انجام دهد و سجود را به ايما بجاى آورد) و نماز خواندن در رختكن حمّامها إشكال ندارد، البتّه خواندن نماز در حمّام از آن روى مكروه گشته كه آنجا پناهگاه شياطين (يا
[١] ضجنان نام كوهى است در مكّه معظّمه.