ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٤ - (در بيان آبها و پاكى و پاك آفرينى، و پليد شدن آنها)
دو چيز- كه يكى بدون ترديد و ديگرى في الجمله- دلالت ميكند: ١- جائز بودن خواندن نماز با بدن يا لباسى كه با آن آب ملاقات كرده، كه اين مسلّم است. و ٢- عدم منجّسيّت آن آب بمعنى نجس ننمودن آن آب چيزى را كه با آن ملاقات كند، و اين دوّمى مورد تأمّل است، زيرا موضوع از مواردى است كه مشمول آيه شريفه عدم حرج در دين است، و با وضعى كه آن روزگار و آن محيط در مسأله تخلّى و تطهير آن داشتند كه غالبا محلّ غائط حفره و كنيف نداشته و روى زمين بوده، و يا تخلّى و تطهير در يك جا انجام نميشده و نوعى بوده كه جلوگيرى از ترشّح آب استنجا به بدن يا لباس امرى دشوار و غير قابل اجتناب بوده، و لذا براى آسان كردن كار و نيفتادن در سختى جواز خواندن نماز در آن بدن يا لباس صادر شده نه آنكه امام ٧ در مقام بيان طهارت آب استنجا باشد. به اين دو روايت نظر كنيد كه شيخ در تهذيب باب صفة الوضوء بشماره ٧٧ و ٧٢ نقل كرده. مؤمن الطاق گويد: بامام صادق ٧ عرض كردم: «أخرج من الخلا فأستنجي بالماء فيقع ثوبى في ذلك الماء الّذى استنجيت به؟ فقال: لا بأس». از محلّ غائط خارج مىشوم پس باستنجا مى نشينم و گوشه جامهام در آب استنجا مىافتد؟ امام فرمود: باكى نيست. و عبد الكريم هاشمى گويد: از امام صادق ٧ پرسيدم: «الرّجل يقع ثوبه على الماء الّذى استنجى به أ ينجّس ذلك ثوبه؟ فقال: لا». پرسيدم: مردى در هنگام استنجا جامهاش به آبى كه با آن استنجا كرده مىخورد آيا اين لباسش را ناپاك ميسازد؟ فرمود: نه. و پيداست كه مؤمن الطّاق و عبد الكريم هاشمى هر دو آب استنجا را مسلّما نجس ميدانستهاند و سؤال از لباس و ملاقى ميكنند، و امام جواب به عدم تنجّس آن لباس ميدهد. و بروايت مؤلّف كه در علل الشرائع نقل كرده خبر اضافهاى دارد كه ممكن است از آن چيزى استفاده شود و آن اينست كه: مؤمن الطّاق پس از جواب امام سكوت كرد، پس امام ٧ از وى سؤال كرد: ميدانى چرا اين اشكالى ندارد؟ گفت: نه بخدا سوگند نميدانم. حضرت فرمود: براى اينكه آب ريخته شده بيشتر از نجاست است «إنّ الماء أكثر من القذر» از اين كلام بر مىآيد كه آب مصرف شده در تطهير، بيشتر و زيادتر از عين نجاست بوده است، و چون آب غير مزيل نجاست هم ريخته شده كه ذرّات نجاست همراه ندارد از كجا معلوم است كه جامه به آب مزيل عين خورده تا