ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٦٣ - اشاره و نص بر حسن بن على عليهما السلام

رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در روز وفاتش بعلى عليه السلام هزار باب حديث كرد و هر بابى مفتاح هزار حديث بود، كه جمعا يك ميليون باب مى‌شد، فرمود: آرى چنين بود، عرضكردم: قربانت، آن بابها براى شيعيان و دوستان شما هم ظاهر شد؟ (از آن علوم آگاه گشتند؟) فرمود: اى كامل يك باب يا دو باب آن (از يك باب بيشتر و بدو باب نرسيده) ظاهر گشت. عرضكردم: قربانت، بنا بر اين، از يك ميليون باب از فضل شما جز يك يا دو باب روايت نشده است؟ فرمود: توقع داريد كه شما از فضل ما چه اندازه روايت كنيد؟ شما از فضل ما جز يك ألف غير متصل روايت نكنيد.

شرح‌

- گويا كامل از سخن امام صادق عليه السلام چنين فهميد كه گفتار پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله با على عليه السلام در باره فضائل اهل بيت بوده است، آن حضرت هم طبق همين معنى جواب داد كه فضائل اهل بيت بواسطه نقصان عقول بيشتر مردم از درك و فهم آن، نسبت بعلوم ديگر كمتر منتشر شده است و آنچه منتشر شده و مردم ميدانند، نسبت، يك و اند است بيك ميليون يا مانند نسبت يك ألف ناقص است بتمام حروف و كلمات.

زيرا كه حرف الف در ميان حروف الفبا ساده و بسيط ترين آنهاست مخصوصا وقتى كه بچيزى مانند نقطه يا حرف يا شكل ديگر متصل نشود. و ممكن است گفتار پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله بعلى عليه السلام علومى باشد كه مورد احتياج بشر است و از آن سؤال مى‌كنند و پاسخ ميخواهند و معنى گشوده شدن هزار باب از هر باب اين است كه آن علوم قواعد كلى و قوانين جامعى بود كه هزارها مصاديق و جزئيات دارد چنان كه قواعد كلى هر علمى اين امتياز را دارد:

اشاره و نص بر حسن بن على عليهما السلام‌

١-

سليم بن قيس گويد: زمانى كه امير المؤمنين عليه السلام بپسرش حسن عليه السلام وصيت مى‌فرمود، حاضر بودم، على عليه السلام حسين و محمد (بن حنفيه) عليهما السلام و ساير فرزنداش را با رؤساء شيعه و اهل‌