ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٢٧٥ - معنى بقية الله

باب نادر

توضيح‌

- مرحوم كلينى در هر موردى از كتاب كافى كه «باب نادر» ميفرمايد، مقصودش ذكر روايات متفرق و پراكنده‌ايست كه تحت يك عنوان گرد نميآيد.

١-

ايوب بن نوح گويد: روزى خدمت امام عليه السلام بودم كه آن حضرت عطسه كرد، من عرضكردم قربانت، چون امام عطسه كند، چه بايد گفت؟ فرمود: ميگويند:

صلّى اللَّه عليك‌

(رحمت خدا بر تو باد).

توضيح‌

- ايوب بن نوح، از اصحاب حضرت رضا و امام جواد و امام هادى و امام عسكرى عليهم السلام بوده است، ولى چون بيشتر رواياتش از امام هادى عليه السلام است ظاهر اينست كه اين روايت هم از آن حضرت باشد.

٢-

عمر بن زاهر گويد: مردى از امام صادق عليه السلام پرسيد كه بامام قائم بعنوان امير مؤمنان سلام ميكنند؟ فرمود: نه، آن نام را خدا مخصوص امير المؤمنين (على بن ابى طالب) عليه السلام نموده، پيش از او كسى بدان نام، ناميده نشده و بعد از او هم جز كافر آن نام را بر خود نبندد. عرضكردم: قربانت پس چگونه بر او سلام كنند؟ فرمود: ميگويند:

السلام عليك يا بقية اللَّه‌

! سپس اين آيه را قرائت فرمود: «اگر مؤمن هستيد بقية اللَّه براى شما بهتر است- ٨٦ سوره ١١-».

توضيح‌

- آيه شريفه بعد از آيه‌ايست كه از كم‌فروشى و فساد كارى در زمين نهى ميكند، لذا مفسرين كلمه‌ بَقِيَّتُ اللَّهِ‌ را بمقدارى از حلال كه خدا بدون كم فروشى براى مردم باقى ميگذارد، تفسير كرده‌اند.

و بعضى گفته‌اند: باقى گذاردن خدا نعمتش را براى شما از كم فروشى بهتر است و برخى گفته‌اند: اطاعت خدا از گرد آوردن دنيا بهتر است، ولى از اين روايت پيداست كه مقصود باقيمانده از حجج خدا و كسى است كه دنيا از بركت وجود او باقيمانده است، بنا بر اين تفريع بر فساد در زمين است نه بر كم فروشى. و چنانچه در سابق گفتيم آيات شريفه قرآن از تعدد معانى امتناع و تأبى ندارد.