امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٦٤٥ - عذاب شدن گذشتگان به خاطر گريه زندهها و تناقض ديگر بخارى

أضحك وأبكى. قال ابن أبي ملكية والله ما قال ابن عمر شيئا؛[١] يكى از دختران عثمان در مكه از دنيا رفت و ما حضور يافتيم، پس ابن عمر و ابن عباس نيز تشريف آوردند. ابن عمر به عمرو بن عثمان گفت: آيا از گريه نهى نمى‌كنى؟ همانا من از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود: همانا مرده قطعاً به خاطر گريه‌اى زنده بر او عذاب مى‌شود. ابن عباس گفت: همانا بعضى از اين سخن را عمر نيز مى‌گفت ... وقتى عمر ضربت خورد صهيب داخل شد در حالى كه گريه مى‌كرد ومى‌گفت: وا اخاه واصاحباه. عمر گفت: اى صهيب، براى من گريه مى‌كنى! همانا پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: همانا مرده به برخى گريه‌اى اهلش بر وى عذاب مى‌شود. ابن عباس گفت: وقتى عمر از دنيا رفت اين سخن اورا به عائشه بازگو كردم و او گفت: خدا عمر را ببخشد، به خدا سوگند پيامبر صلى الله عليه و آله نفرمود كه مؤمن به خاطر گريه‌ى اهلش بر او (در روايت احمد: مرده به خاطر گريه‌ى كسى بر او) عذاب مى‌شود، ولى پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: همانا خداوند متعال بر عذاب كافر به خاطر گريه‌اى اهلش بر او، مى‌افزايد. وعائشه گفت: (براى درك باطل وبى‌اساس بودن آن سخن عمر بن خطاب) قرآن شما را بسنده مى‌كند كه مى‌فرمايد: «و هيچ گنهكارى گناه ديگرى را متحمل نمى‌شود»[٢] سپس ابن عباس گفت: «خداوند است كه مى‌خنداند ومى‌گرياند». ابن ابى‌مليكه مى‌گويد: والله، ابن عمر هيچ چيزى نتوانست بگويد.

اين خبر و تصريح ام‌المؤمنين بر اين‌كه عمر بن خطاب و ابن عمر در نقل سخن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اشتباه كرده‌اند، از قاسم بن محمد[٣] و عروه‌[٤] نيز روايت شده است.

[١] . صحيح بخارى، كتاب الجنائز، باب قول النبي صلى الله عليه و آله: يعذب الميت ببعض بكاء اهله عليه، ج ١، ص ٤٣٢، ح ١٢٨٦ و ١٢٨٧ و ١٢٨٨؛ صحيح مسلم؛ مسند احمد و ....

[٢] . انعام، ١٦٤.

[٣] . صحيح مسلم، كتاب الجنائز، باب الميت يعذب ببكاء اهله عليه، ج ٢، ص ٦٢١، ح ٩٢٩؛ مسند احمد، ج ١، ص ٤١، ح ٢٨٨؛ فتح البارى، ج ٣، ص ١٢٨.

[٤] . سنن ابى‌داود، ج ٢، ص ٦٥، ح ٣١٢٩؛ سنن ترمذى، ج ٢، ص ٢٣٦، ح ١٠٠٩ و ١٠١٠.