امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٥٨٢ - قرباى پيامبر صلى الله عليه و آله خود آن حضرت و يا تمام مشركين قريش هستند

و آن‌ها را آزار ندهيد. منظور از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله بنى هاشم و بنى مطلب هستند كه آن حضرت را يارى كردند و قبل و بعد از مسلمان شدن همراه آن حضرت بودند.

اين شارح سپس در ذيل نقل دوم بخارى مى‌گويد: مراد ابن عباس أن المقصود بالقربى في الآية جميع قريش لا بنو هاشم وبنو المطلب كما يتبادر إلى الذهن وهم الذين عناهم سعيد بن جبير بقوله قربى آل محمد صلى الله عليه (وآله) وسلم.[١] نظر ابن عباس اين است كه منظور از «قربى‌نزديكان» در آيه تمام قريش هستند نه بنى هاشم و بنى مطلب چنان كه (از ظاهر و صريح آيه) اين‌گونه به ذهن مى‌رسد و سعيد بن جبير نيز منظور از قربى در آيه را با اين سخنش كه گفت: آل محمد صلى الله عليه و آله هستند، اهل بيت معرفى نمود.

اين هم اعتراف بر اين واقعيت است كه ظاهر صريح آيه دلالت بر مودت اهل بيت مى‌كند. ولى بنابر اين نسبت بى‌اساسى كه به ابن عباس داده‌اند بايد گفت كه پس گويا قرآن به امت اسلامى فرموده است كه كل قريش (مشركين) را دوست داشته باشند و يا اين‌كه اين آيه هيچ ربطى بر مسلمين ندارد!. البته طحاوى بعد از نقل اين‌گونه اخبار تصريح مى‌كند كه كل قريش ذى قرباى پيامبر صلى الله عليه و آله هستند.[٢]

امت اسلامى از ظاهر صريح اين آيه شريفه وجوب مودت اهل بيت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را استفاده كرده و فراوان بر اين واقعيت تأكيد كرده و اين آيه را در باب فضائل اهل بيت وارد كرده‌اند و اخبار فراوان نيز در اين خصوص وارد شده است، ولى جاى تعجب است كه چرا بخارى هر جا اخبارى در باره اهل بيت عليهم السلام است آن را كنار گذاشته و اخبار خلاف صريح قرآن را در آن موضوع در صحيحش وارد كرده است!

[١] . صحيح بخارى، ج ٤، ص ١٨١٩، ح ٤٥٤١، چاپ قبلى.

[٢] . شرح معانى الآثار طحاوى، ج ٣، ص ٢٨٦.