يأتي النساء ثم قتل بعد ذلك شهيدا؛[١] ام‌المؤمنين پيوسته مى‌گفت: از صفوان سؤال شد و متوجه شدند كه او آلت مردانگى‌اش كار نمى‌كند و با زنان همبستر نمى‌شود .... قبلا معناى اين سخن از «صحيح بخارى» نيز نقل شد و سبب اين‌كه چنين نسبت چرا به صفوان داده شده است، بعدا در اصل داستان افك كه در مورد ام‌المؤمنين ماريه قبطيه وارد شده است، بيان و روشن خواهد شد.

اين در حالى است كه ابن حجر مى‌گويد: ابوداود از ابوسعيد خدرى با سند صحيح روايت كرده است: همسر صفوان به نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى رسول خدا، صفوان مرا مى‌زند (چون خانم صفوان بدون اذن او روزه مستحبى مى‌داشت و حال آن‌كه صفوان مى‌خواست با او همبستر شود و به اين علت نمى‌توانست و او را كتك مى‌زد كه روزه ندارد و به پيامبر صلى الله عليه و آله نيز گفت: من مرد جوان هستم و نمى‌توانم صبر كنم و حضرت به اين مناسبت فرمودند: زن حق ندارد بدون اذن شوهرش روزه مستحبى بگيرد.[٢]

پس صفوان هيچ مشكلى نداشته و اين داستان را چون از داستان اصلى اقتباس كرده‌اند، لذا چنين مطلبى را نيز به آن اضافه كرده‌اند.

١٧. اما در مورد بريره:

ذهبى مى‌گويد: بريره پس از فتح مكه به مدينه آمد.[٣] سپس مى‌گويد: اما جاريه‌ى كه در داستان افك آمده است، غير بريره است. (حال آن‌كه در اكثر كتب تصريح شده كه آن جاريه همين بريره بوده است‌[٤].)

[١] . تاريخ المدينة، ج ١، ص ٣٤٥؛ تاريخ طبرى، ج ٢، ص ٢٧٠؛ سبره ابن هشام، ج ٣، ص ٧٧٣.

[٢] . مسند احمد، ج ٣، ص ٨٠، ح ١١٧٧٦؛ سنن ابى‌داود، ح ٢٤٥٩؛ صحيح ابن حبان، ج ٤، ص ٣٥٤؛ المستدرك على الصحيحين، ج ١، ص ٦٠٢، ح ١٥٩٤؛ سلسله احاديث صحيحه البانى، ج ٥، ص ١٧١، ح ٢١٧٢، سند اين خبر را حاكم، البانى وشعيب ارنؤوط به شرط شيخين صحيح دانسته‌اند. اين حديث بدون ذكر داستان صفوان از ابن عباس وابوهريره نيز روايت شده است.

[٣] . سير اعلام النبلاء، ج ٢، ص ٣٠٣، رقم ٥٤.

[٤] . صحيح بخارى، كتاب الشهادات، باب: ما جاء في البينة على المدعى، ج ٢، ص ٩٣٢، ح ٢٦٣٧ و ٢٦٦١ و ج ٤، ص ١٥١٨، ح ٤١٤١ و ٤٧٥٠؛ صحيح مسلم، كتاب التوبة، باب في حديث الافك وقبول توبة القاذف، ج ٤، ص ٢١٢٩، ح ٢٧٧٠ و ديگران.