امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٦٩٢ - ١٢ حذف فرار شيخين از يهوديان خيبر

مطلب قابل توجه در اين اخبار تصريح پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بر اين است كه فرمودند: «پرچم را به كسى مى‌دهم كه اهل فرار نيست» (ليس بفرار).[١]

اين تصريح پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از اميرالمؤمنين عليه السلام با دو سند و از سعد بن ابى‌وقاص وسلمه بن اكوع و ابن عمر روايت شده است. مقدسى و متقى و البانى يكى از دو سند اميرالمؤمنين عليه السلام را حسن دانسته‌اند و سند دومى كه اين لفظ از اميرالمؤمنين عليهم السلام روايت شده همان سندى است كه طبرى بنابر نقل متقى و حاكم و ذهبى آن را صحيح دانسته‌اند و سند سعد بن ابى‌وقاص كه نسائى آن را روايت كرده نيز صحيح است و سند سلمه با اين لفظ را مى‌توان گفت كه در شواهد حسن است ولى در روايات ديگر سلمه بن اكوع بر فرار ابوبكر و عمر تصريح كرده كه با چهار سند روايت شده كه دو سندش را ثعلبى در تفسيرش نقل كرده و سندش صحيح است و يك سندش را حاكم و ذهبى صحيح دانسته‌اند و يك سند نزد ابن عساكر نيز در شواهد حسن است.[٢]

از اين تصريح پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چند مطلب استفاده مى‌شود: اول اين‌كه در اين تصريح اشاره است بر اين‌كه قبل از اميرالمؤمنين كسانى فرار كرده‌اند كه صحابه تصريح كرده‌امد: اين فراركننده‌ها ابوبكر و عمر بوده‌اند. ثانيا: از اين كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از صيغه‌ى مبالغه استفاده كرده‌اند مى‌توان استفاده كرد كه اين نيز اشاره و تصريحى است بر فرار ابوبكر و عمر در جنگ احد كه قبل از اين اتفاق افتاده بود.

[١] . مسند احمد، ج ١، ص ٩٩، ح ٧٧٨ و ١١١٧؛ مصنف ابن ابى‌شيبه، ج ٦، ص ٣٦٧، ح ٣٢٠٨٠ و ج ٧، ص ٣٩٤، ح ٣٦٨٨٣ و ٣٦٨٩٤؛ سنن ابن ماجه، ج ١، ص ١٣٨، ح ١٢٢؛ سنن الكبرى نسائى، ج ٥، ص ١٤٥، ح ٨٥١١؛ معجم الكبير، ج ٧، ص ٣٥، ح ٦٣٠٣؛ احاديث المختاره، ج ١، ص ٣٥٠، ح ٦٥٥. تاريخ ابن عساكر، ج ٤٢، ص ١٢٣ از ابن عمر.

[٢] . تفسير ثعلبى، ج ٩، ص ٥٠ و يا ج ١٢، ص ٢١٨؛ المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ٣٩، ح ٤٣٣٨؛ تاريخ ابن عساكر، ج ٤٢، ص ٨٩.